| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| SOEAD7003 | Arap Dili ve Belagatı I | Ders | 1 | 1 | 5,00 |
Yüksek Lisans
Arapça
Arap belağatının teorik temellerini öğretmek ve pratik analiz becerisi kazandırmak, klasik ve modern Arap metinlerini dilsel ve belağî açıdan değerlendirebilme yetisi kazandırmak, öğrencinin bilimsel düşünme, karşılaştırmalı analiz ve eleştirel okuma becerilerini geliştirmek, akademik araştırmalarda Arap dili ve edebi metinlere metodolojik bir yaklaşım kazandırmak.
Dr. Öğr Üyesi Mehmet Şirin ALADAĞ
| 1 | Arap dili ve belâgatı, edebiyatı ve kültürü hakkında yeterli bilgiye sahip olur. |
| 2 | Klasik ve modern metinleri dilsel, edebi ve belaği yönden analiz edebilir. |
| 3 | Arapçaya özgü dilbilgisel yapıları çözümleme yeterliliği kazanır. |
| 4 | Arap dili ve edebiyatı alanının gerektirdiği bilişim ve bilgi teknolojilerini ileri düzeyde kullanır. |
| 5 | Dilin sistematik yapısı ve işleyişi hakkında kuramsal ve uygulamalı bilgiye sahip olur. |
| 6 | Kur’an, hadis ve edebi metinlerdeki retorik öğeleri tanıyabilir. |
Birinci Öğretim
Bu dersin ön koşulu, Arap dilinin yapısal özelliklerini (nahiv, sarf, lügat) iyi derecede bilmek ve Arap belağatının üç temel disiplini olan meânî (anlam bilgisi), beyân (ifade tarzları) ve bedî’ (edebi sanatlar) çerçevesinde klasik ve modern metinlere aşina olmak.
Derste işlenecek klasik ve modern metinlerin büyük kısmı Arapça olduğundan, öğrencilerin ileri düzey Arapça okuma ve anlama becerisine sahip olmaları önerilir. Kur’an-ı Kerim'den seçilecek ayetlerin analizi yapılacağından, temel tefsir bilgisi faydalı olacaktır. Öğrencilerin dönem boyunca bireysel veya grup halinde sunum yapmaları teşvik edilmektedir. Ders kapsamında kullanılacak kaynakların çoğu Arapça olduğundan, araştırma sürecinde Arapça bilimsel kaynakları tarama yetkinliği önemlidir. Fakülte dışında yüz yüze eğitim programlarından istifade edilmesi tavsiye edilir.
Arap dili ve belağatının tarihçesi ve temel kavramlar, Meânî ilmi: Cümle çeşitleri, vurgu ve anlam derinliği, Beyân ilmi: Teşbih, mecaz, istiâre, kinaye gibi anlatım teknikleri, Bedî’ ilmi: Söz sanatları ve edebi süslemeler. Ayrıca Kur’an’da belağat: Ayetlerin dilsel ve retorik incelenmesi, klasik şiir ve nesir metinlerinde belağat örnekleri, retorik analiz yöntemleri, metin çözümleme çalışmaları ve öğrenci sunumları, Arap dili ve belağatında çağdaş araştırma eğilimleri, akademik yazımda Arapça terminoloji kullanımı.
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Arap dili ve belağatının tarihçesi ve temel kavramlar. | ||
| 2 | Meânî ilmi: Cümle çeşitleri, vurgu ve anlam derinliği ve Abdülkahir el-Cürcânî'nin Delâilü'l-i'câz'ı değerlendirilmesi. | ||
| 3 | Beyân: Teşbih, mecaz, istiâre, kinaye gibi anlatım teknikleri ve Abdülkahir el-Cürcânî'nin Esrârü'l-belâğa'sının değerlendirilmesi. | ||
| 4 | Bedî’ ilmi: Söz sanatları ve edebi estetik. İbn el-Mu'tezz'in Kitâbü'l-Bedî adlı eseri. | ||
| 5 | Edebî bilgiler ve analiz yöntemi. | ||
| 6 | Kur’an’da belağat: Ayetlerin dilsel ve retorik incelenmesi. | ||
| 7 | Klasik şiir ve nesir metinlerinde belağat unsurlarının analiz yöntemi. | ||
| 8 | Vize Ara Sınavı + Metin çözümleme çalışmaları ve öğrenci sunumları | ||
| 9 | Belagat analiz yöntemleri eleştirel bir bakış açısıyla | ||
| 10 | Arap dili ve belağatında çağdaş araştırma eğilimleri | ||
| 11 | Modern Dönemde Arap Belagatı ve Öncüleri | ||
| 12 | Klasik ve modern Arapça metinlerini dilsel ve belağî açıdan değerlendire örnekleri | ||
| 13 | Dönemlere göre belagatın gelişimi | ||
| 14 | Edebî makale ve metinlerin tahlili | ||
| 15 | Final Sınavı |
Ebû Osman Amr b. Bahr el-Cahiz, el-Beyân ve't-tebyîn (Beyrut: Yy. trs.) Abdülkahir el-Cürcani, Delaîlü'l-i'câz, (Kahire: Matbaatü'l-Medeni, 1992), Hatîb el-Kazvînî, Telhîs, (İstanbul: nşr. Sadi Çöğenli v. dğr. 2001)
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Yok
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Bütünleme Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 14 | 3 | 42 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 14 | 3 | 42 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 129 | ||
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | |
| ÖÇ 1 | 4 | 2 | 3 | 3 | 3 | 4 |
| ÖÇ 2 | 4 | 4 | 3 | 3 | 5 | 4 |
| ÖÇ 3 | 2 | 3 | 5 | 5 | 3 | 4 |
| ÖÇ 4 | 3 | 4 | 4 | 3 | 4 | 2 |
| ÖÇ 5 | 3 | 3 | 3 | 4 | 5 | 4 |
| ÖÇ 6 | 5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 |