GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| SBTEB7086 | Endokrin Sistem Biyokimyası | Ders | 1 | 2 | 5,00 |
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, endokrin sistemin temel bileşenlerini ve hormonların biyokimyasal özelliklerini tanıtarak; hormonların sentezi, salınımı, taşınması ve hedef hücrelerdeki etki mekanizmalarını açıklamaktır. Ayrıca öğrencilerin, hormonların metabolizma üzerindeki düzenleyici rollerini ve endokrin sistem bozukluklarının biyokimyasal temellerini kavramaları hedeflenmektedir.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi Görevlileri
Dr. Öğr. Üyesi Fatih DÖNMEZ
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Hormonların kimyasal yapılarını ve sınıflandırmalarını açıklar. |
| 2 | Hormon sentezi, salınımı, taşınması ve yıkımıyla ilgili biyokimyasal süreçleri tanımlar. |
| 3 | Hormonların hücresel reseptörlerle etkileşimini ve sinyal iletim yollarını açıklar. |
| 4 | Endokrin bezlerin salgıladığı hormonların fizyolojik etkilerini ve metabolik düzenleyici rollerini açıklar. |
| 5 | Endokrin sistem bozukluklarının biyokimyasal temellerini ve klinik yansımalarını yorumlar. |
| 6 | Hormon analiz yöntemlerini ve temel laboratuvar testlerinin yorumlanmasını değerlendirir. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Endokrin sistemin genel yapısı ve hormon kavramı; hormonların kimyasal yapıları ve sınıflandırılması; hormon sentezi, salınımı, taşınması ve metabolizması; hormon reseptörleri ve hücre içi sinyal iletim mekanizmaları; hipotalamus ve hipofiz hormonları; tiroid bezi hormonları ve metabolik etkileri; paratiroid hormonları ve kalsiyum-fosfor dengesi; pankreas hormonları ve glukoz metabolizması; adrenal bez hormonları (kortikosteroidler, katekolaminler); gonadal hormonlar ve üreme biyokimyası; endokrin hastalıkların biyokimyasal temelleri ve klinik yansımaları; hormon analiz yöntemleri ve güncel tanı teknikleri dersin kapsamını oluşturmaktadır.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Endokrin Sisteme Giriş: Endokrin sistemin genel yapısı, hormon kavramı ve endokrin sistemin diğer düzenleyici sistemlerle ilişkisi | ||
| 2 | Hormonların Biyokimyasal Sınıflandırılması: Hormonların kimyasal yapıları ve sınıflandırılması (peptit, steroid ve amin türevi hormonlar) | ||
| 3 | Hormonların Sentezi, Salınımı ve Taşınması: Hormonların biyosentezi, salınımı, taşınması ve metabolizması hakkında temel bilgiler | ||
| 4 | Hormon Reseptörleri ve Sinyal İletim Mekanizmaları I: Hücre yüzeyi hormon reseptörleri ve ikinci haberci sistemler (cAMP, IP3, DAG vb.) ile sinyal iletimi | ||
| 5 | Hormon Reseptörleri ve Sinyal İletim Mekanizmaları II: Nükleer reseptörler aracılığıyla gerçekleşen hormon etkileri ve gen ekspresyonu üzerindeki düzenleyici rolleri | ||
| 6 | Hipotalamus ve Hipofiz Hormonları: Hipotalamus ve hipofiz bezinin hormonları, bunların biyokimyasal etkileri ve düzenleyici mekanizmaları | ||
| 7 | Tiroid Bezi ve Hormonları: Tiroid bezi hormonlarının sentezi, salınımı, taşınması ve metabolizma üzerindeki etkileri | ||
| 8 | Ara Sınav + Paratiroid Hormonlar ve Kalsiyum-Fosfat Metabolizması: Paratiroid hormonu, kalsitonin ve D vitamini biyokimyası ile kalsiyum-fosfor dengesinin biyokimyasal temelleri | ||
| 9 | Pankreas Hormonları ve Glukoz Metabolizması: pankreas hormonları olan insülin, glukagon ve somatostatinin metabolizma üzerindeki etkileri | ||
| 10 | Adrenal Bez ve Hormonları I: Adrenal korteksten salgılanan glukokortikoid ve mineralokortikoid hormonların biyokimyasal etkileri | ||
| 11 | Adrenal Bez ve Hormonları II: Adrenal medulladan salgılanan katekolaminlerin (adrenalin, noradrenalin) sentezi, metabolizması ve etkileri | ||
| 12 | Gonad Hormonları: Gonad hormonları olan östrojen, progesteron ve testosteronun sentez yolları ve üreme biyokimyası üzerine etkileri | ||
| 13 | Endokrin Bozuklukların Biyokimyasal Temelleri: Endokrin sistem hastalıklarının (hipotiroidi, Cushing, Addison, PCOS vb.) biyokimyasal temelleri | ||
| 14 | Klinik Vaka Tartışmaları | ||
| 15 | Final Sınavı |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
1. Lippincott Biyokimya 2. Biyokimyanın İlkeleri – Lehninger 3. Harper'ın Resimli Biyokimyası
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
None
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 3 | 14 | 42 |
| Takım/Grup Çalışması | 1 | 14 | 14 |
| Bireysel Çalışma | 1 | 28 | 28 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 28 | 28 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 14 | 14 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 128 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 5 | 5 |
| ÖÇ 2 | 5 | 5 | 5 |
| ÖÇ 3 | 5 | 5 | 5 |
| ÖÇ 4 | 5 | 5 | 5 |
| ÖÇ 5 | 5 | 5 | 5 |
| ÖÇ 6 | 5 | 5 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek