GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| YDEKD6006 | KÜRT HALK EDEBİYAT-II | Ders | 1 | 2 | 5,00 |
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, öğrencilerin Kürt folklorunun temel türlerini, yöntemlerini ve kuramsal yaklaşımlarını derinlemesine kavramalarını sağlamaktır. Ders kapsamında öğrenciler, sözlü kültür ürünlerinin derlenmesi, çözümlenmesi ve arşivlenmesine yönelik çağdaş halkbilimi tekniklerini öğrenirler. Ayrıca, Kürt sözlü geleneğinin anlatı, müzik, ritüel, maddi kültür ve performans gibi farklı boyutlarını disiplinlerarası bir perspektifle değerlendirme becerisi kazanırlar. Bu sayede öğrenciler, hem akademik çalışmalarında hem de saha araştırmalarında bilimsel yöntemleri yetkin bir şekilde kullanabilecek donanıma ulaşırlar.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi Görevlileri
Doç. Dr. Yakup AYKAÇ
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Kürt folklorunun anlatı, müzik, ritüel ve maddi kültür kategorilerine ait temel türlerini kuramsal düzeyde tasnif eder ve tanımlar. |
| 2 | Kürt sözlü kültür ürünlerinin dijitalleşme süreçlerini, çağdaş halkbilimi kuramlarını ve modern yöntem tartışmalarını eleştirel olarak analiz eder. |
| 3 | Halkbiliminde saha araştırması (alan çalışması) yöntem ve tekniklerini kullanarak özgün derleme planı hazırlar ve etik ilkeler doğrultusunda saha çalışması yürütür. |
| 4 | Kürt folklorik metinlerindeki anlatıcı tipolojilerini, mekan-hafıza ilişkilerini ve toplumsal cinsiyet (kadın kültürü ve kadın anlatıcılar) dinamiklerini yapısal ve işlevsel açıdan çözümler. |
| 5 | Sahadan derlenen sözlü, işitsel ve görsel folklor ürünlerini bilimsel ölçütlere göre sınıflandırır, metin tahliline tabi tutar ve arşivleme tekniklerine uygun olarak kataloglar. |
| 6 | Kürt sözlü geleneğinin kültürel kimlik inşasındaki ve toplumsal işlevlerindeki rolünü bağımsız bir araştırma konusu olarak ele alır, akademik standartlarda raporlar ve sunar. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Bu ders, Kürt folklorunun temel türlerinin derinlemesine incelenmesini ve sözlü kültür ürünlerinin modern halkbilimi yöntemleriyle analiz edilmesini konu edinir. Ders kapsamında masal, destan, efsane, memorat, halk hikâyesi, atasözü ve deyim gibi anlatı türleri; stran, dengbêjlik geleneği ve müzik kültürü gibi sözlü icra biçimleri; halk inançları, ritüeller, takvimsel uygulamalar ve geçiş dönemleri gibi kültürel pratikler ele alınır. Ayrıca maddi kültür unsurları, halk hekimliği, halk mutfağı, el sanatları ve gündelik yaşam pratikleri de değerlendirilir. Öğrenciler, saha araştırması yöntemleri, derleme teknikleri, metin tahlili ve folklor ürünlerinin sınıflandırılması konularında uygulamalı çalışmalar yaparlar. Kürt sözlü kültürünün tarihsel gelişimi, toplumsal işlevleri ve kültürel kimlik inşasındaki rolü de dersin temel başlıkları arasında yer alır.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Halkbilimine girizgah: Birinci dönemin kısa değerlendirmesi, temel kavramların hatırlatılması. | Yok | Yok |
| 2 | Folklorun dijitalleşmesi ve modern yöntem tartışmaları: Siber folklor, dijital beşeri bilimler ve yeni yaklaşımlar. | Yok | Yok |
| 3 | Kürt folklorunda anlatı türleri: Destanlar, efsaneler, masallar; yapısal özellikleri ve varyant tahlilleri. | Yok | Yok |
| 4 | Ritüeller, inançlar ve halk dini unsurları: Geçiş dönemleri (doğum, evlilik, ölüm) ve takvime bağlı pratikler. | Yok | Yok |
| 5 | Kürt halk müziği: Dengbêjlik geleneği, stran, lawik ve heyran türlerinin icra ortamları ve sosyo-kültürel işlevleri. | Yok | Yok |
| 6 | Kürt halk dansları ve performans folkloru: Performans teorisi bağlamında danslar, oyunlar ve törensel icralar. | Yok | Yok |
| 7 | Kürt maddi kültürü: Geleneksel giysiler, ev mimarisi, el sanatları ve somut kültür mirasın analizi. | Yok | Yok |
| 8 | Folklorda saha araştırması: Yöntem ve teknikler - 1: Gözlem, mülakat, derleme araçları ve kaynak kişi seçimi | ARA SINAV (VİZE). | Yok |
| 9 | Folklorda saha araştırması: Yöntem ve teknikler - 2: Sahada karşılaşılan sorunlar, etik kurallar ve ses/görüntü kayıtlarının transkripsiyonu. | Yok | Yok |
| 10 | Kürt folklorunda anlatıcı tipolojileri: Çirokbêjler, dengbêjler, aşıklar ve anlatıcıların toplumsal statüleri. | Yok | Yok |
| 11 | Folklorda cinsiyet: Kadın anlatıcılar ve kadın kültürü; kamusal ve özel alan icralarının toplumsal cinsiyet odaklı analizi. | Yok | Yok |
| 12 | Kürt folklorunda mekân ve hafıza: Kültürel coğrafya, kolektif hafıza mekanları ve sözlü coğrafya anlatıları. | Yok | Yok |
| 13 | Metin çözümleme uygulaması: Öğrencilerin dönem boyunca yürüttükleri saha derlemelerine dayalı pratik metin tahlilleri. | Yok | Yok |
| 14 | Folklor ürünlerinin arşivlenmesi ve akademik sunumu: Sınıflandırma sistemleri, kataloglama ve halkbilimi çalışmalarında akademik yazım disiplini. | Yok | Yok |
| 15 | DÖNEM SONU SINAVI (FINAL). | Yok | Yok |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Keskin, N (2019). Folklor û Edebiyata Gelêrî. İstanbul: Avesta. Çobanoğlu, Ö. (2024). Halk Bilimi Kuramları ve Araştırma Yöntemleri Tarihine Giriş, Ankara: Akçağ. Krohn, K. (2014). Folklore Methodology (Formulated by Julius Krohn and Expanded by Nordic Researchers). (Trans. R. L. Welsch). Austin&London: The University of Texas Press. Ong, Walter J. (2003). Sözlü ve Yazılı Kültür (çev. S. P. Banon). İstanbul: Metis. Dorson, Richard M. (2017). Folklor û Teoriyên Folklorê yên Îroyîn (wer. N. Keskin), İstanbul: Avesta. Halbwachs, Maurice (2017). Kolektif Hafıza (Çev. Banu Barış). Ankara: Heretik
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Yok
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 40 |
| Gözlem | 1 | 20 |
| Seminer | 1 | 20 |
| Makale Yazma | 1 | 20 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 10 | 2 | 20 |
| Soru-Yanıt | 14 | 2 | 28 |
| Makale Kritik Etme | 5 | 10 | 50 |
| Ev Ödevi | 12 | 2 | 24 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 124 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | PÇ 16 | PÇ 17 | PÇ 18 | PÇ 19 | PÇ 20 | PÇ 21 | PÇ 22 | PÇ 23 | PÇ 24 | PÇ 25 | PÇ 26 | PÇ 27 | PÇ 28 | PÇ 29 | PÇ 30 | PÇ 31 | PÇ 32 | PÇ 33 | PÇ 34 | PÇ 35 | PÇ 36 | |
| ÖÇ 1 | 4 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | |||||||||||||||||||||||||||||
| ÖÇ 2 | 5 | 5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | ||||||||||||||||||||||||
| ÖÇ 3 | 4 | 5 | 4 | 5 | 5 | 5 | 5 | 4 | 4 | 5 | 5 | 4 | 5 | |||||||||||||||||||||||
| ÖÇ 4 | 5 | 5 | 5 | 5 | 4 | 4 | 5 | 4 | 4 | 5 | ||||||||||||||||||||||||||
| ÖÇ 5 | 4 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 4 | 4 | 5 | 4 | 5 | |||||||||||||||||||||||
| ÖÇ 6 | 5 | 4 | 4 | 5 | 5 | 5 | 4 | 4 | 5 | 5 | 5 | 4 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek