GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| SOETR7132 | Rus ve Anti-Rus Ajanslara Göre Günümüz Rusya-Ukrayna Krizi | Ders | 1 | 2 | 5,00 |
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Kiyev Rusyasından Günümüze Rusya-Ukrayna İlişkilerini Değerlendirebilmeyi Sağlamak
Dersi Veren Öğretim Görevlisi Görevlileri
Dr.Öğr.Üyesi Nükhet ELTUT KALENDER
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Rusya yanlısı (RT, Sputnik, TASS) ve Rusya karşıtı/Ukrayna yanlısı (Ukrinform, BBC, DW) ajansların temel anlatılarını, söylem stratejilerini ve çerçeveleme tekniklerini ayırt eder ve eleştirel biçimde karşılaştırır. |
| 2 | Belirli bir olay (ör. savaş suçu iddiası, enerji krizi, barış görüşmesi) bağlamında, karşıt ajansların ürettiği haber metinlerini söylem analizi yöntemleriyle çözümler ve ideolojik arka planlarını ortaya koyar. |
| 3 | Dezenformasyon, manipülasyon ve bilgi savaşı kavramlarını somut haber örnekleri üzerinden tanımlar; Rus ve anti-Rus ajansların kullandığı yanlış bilgi tekniklerini tespit eder ve bağımsız doğrulama platformlarından yararlanarak değerlendirir. |
| 4 | Seçtiği bir kriz anına dair, en az bir Rus ve bir anti-Rus ajansın haberlerini karşılaştıran bağımsız bir vaka analizi raporu hazırlar; bulgularını akademik yazım kurallarına uygun şekilde sunar ve tartışır. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
-
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
-
Dersin İçeriği
Rusya ve Ukrayna Savaşı
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Giriş: Dersin Amacı, Kapsamı ve Temel Kavramlar “Rus ajans” ve “Anti-Rus ajans” tanımları (ör. Sputnik, RT, TASS / BBC, DW, Ukrinform, RFE/RL) Savaş ve kriz dönemlerinde medyanın rolü: propaganda, bilgi savaşı, stratejik anlatı | Ödev: Her öğrenci bir ajansın editöryal çizgisini araştıracak | |
| 2 | Tarihsel Arka Plan: Rusya-Ukrayna İlişkileri ve 2014 Kırım’ın Medya Temsili 1991 sonrası dönem, Minsk Protokolleri, Donbas çatışması Rus ve Batılı/Ukraynalı ajansların 2014 olaylarını sunuş farklılıkları | Okuma: İlgili ajans arşivlerinden seçilmiş haber metinleri (2014-2015) | |
| 3 | Medya Kuruluşlarının Sahiplik Yapıları ve Yayın Politikaları Kremlin’e bağlı medya: RT ve Sputnik’in finansmanı, RT France ve Almanya örnekleri Anti-Rus kategorisine dahil edilen bağımsız ve kamu yayıncıları: Ukrinform, Suspilne, Voice of America | Devlet müdahalesi, sansür ve kendi kendine sansür mekanizmaları | |
| 4 | Söylem Analizi: Temel Anlatılar ve Çerçeveleme Rus ajansların başlıca anlatıları: “Nazi rejimi”, “özel askerî operasyon”, “jeopolitik zorunluluk” Anti-Rus ajansların anlatıları: “saldırı savaşı”, “işgal”, “soykırım riski” | Eleştirel söylem analizi yöntemine giriş (Teun van Dijk, Fairclough) | |
| 5 | Savaşın Meşrulaştırılması: Rus Ajansların Argümanları “Donbas’ta Rusça konuşanların korunması” söylemi NATO genişlemesi ve güvenlik tehdidi vurgusu | Örnek vaka: Putin’in 24 Şubat 2022 konuşmasının medyada işlenmesi | |
| 6 | Uluslararası Hukuk ve İnsani Boyut: Karşıt Anlatılar Sivillerin hedef alınması iddiaları: Buça, Mariupol, Harkiv Anti-Rus ajansların “savaş suçu” çerçevesi; Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICC) haberleri Rus ajansların “sahneleme” veya “Ukrayna’nın provokasyonu” tezleri | Bağımsız doğrulama platformları (Bellingcat, Mediazona) verileri | |
| 7 | Dezenformasyon ve Yanlış Bilgi Çalışmaları Biyolojik silah laboratuvarları, Karadeniz’deki yılan adası olayı, “Z” sembolünün anlamlandırılması Sputnik ve RT’nin dolaşıma soktuğu komplo teorileri EUvsDisinfo, StopFake gibi teyit platformlarının çalışmaları | Öğrenci aktivitesi: Belirlenmiş 3 haberin iki karşıt ajans açısından karşılaştırılması | |
| 8 | Vize Sınavı | ||
| 9 | Enerji ve Ekonomi Haberciliği Kuzey Akım doğalgaz boru hatları, yaptırımlar, tahıl koridoru anlaşması Rus ajanslar: “Batı’nın ekonomik savaşı”, “Avrupa’nın donması” Anti-Rus ajanslar: “Enerji şantajı”, “Rusya ekonomisinin daralması” | ||
| 10 | Uluslararası Toplumun Tepkileri: Batı, BRICS ve BDT BM Genel Kurulu oylamaları, Batı yaptırımlarının medyada sunumu Çin, Hindistan, Brezilya gibi ülkelerin resmi ajanslarının duruşu Küresel Güney perspektifinden “Rus vs. Anti-Rus” kategorisinin sorgulanması | ||
| 11 | Rusya İçi Bağımsız ve Sürgündeki Medya Meduza, Novaya Gazeta, Dozhd TV, Proekt’in çalışmaları Rusya’da “savaş muhalifi” medyanın “anti-Rus” olarak etiketlenmesi | Yabancı ajan yasası ve basın özgürlüğü tartışmaları | |
| 12 | Ukrayna Medyası ve Savaş Zamanında Habercilik Ukrinform, Hromadske, Suspilne ve Ukrayinska Pravda’nın stratejileri Savaş muhabirliği, travma ve aktivist gazetecilik Ukrayna’da tek tip ulusal yayın politikası ve sansür uygulamaları | ||
| 13 | Sosyal Medya, Telegram ve Alternatif Platformlar Telegram kanallarının (Rybar, WarGonzo vs. Ukrayna savunma kanalları) savaşı anlatma biçimi TikTok, YouTube ve Instagram’da krizin viral temsilleri Algoritmaların yanlış bilgi yayılımına etkisi | ||
| 14 | Proje Sunumları: Karşılaştırmalı Vaka Analizleri Her öğrenci, seçtiği bir olayı (ör. Herson’un boşaltılması, Zaporijya NGS krizi) en az bir Rus ve bir anti-Rus ajans üzerinden analiz eder | Söylem analizi çerçevesinde bulgularını sunar (15-20 dk.) | |
| 15 | Final Sınavı |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Haber Metinleri Akademik Makaleler
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
-
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 50 |
| Derse Katılım | 1 | 10 |
| Uygulama/Pratik | 1 | 10 |
| Örnek Vaka İncelemesi | 1 | 10 |
| Makale Yazma | 1 | 10 |
| Makale Kritik Etme | 1 | 10 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 50 |
| Rapor Hazırlama | 1 | 10 |
| Rapor Sunma | 1 | 10 |
| Proje Hazırlama | 1 | 10 |
| Proje Sunma | 1 | 10 |
| Makale Yazma | 1 | 10 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 50 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 50 | |
Staj Durumu
-
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Derse Katılım | 13 | 1 | 13 |
| Örnek Vaka İncelemesi | 1 | 5 | 5 |
| Rapor Hazırlama | 2 | 10 | 20 |
| Rapor Sunma | 2 | 1 | 2 |
| Proje Hazırlama | 2 | 15 | 30 |
| Proje Sunma | 2 | 1 | 2 |
| Makale Yazma | 2 | 15 | 30 |
| Makale Kritik Etme | 2 | 2 | 4 |
| Ev Ödevi | 1 | 5 | 5 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 115 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | |
| ÖÇ 1 | 3 | 3 | 2 | 4 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 |
| ÖÇ 2 | 3 | 3 | 2 | 4 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 |
| ÖÇ 3 | 3 | 3 | 2 | 4 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 |
| ÖÇ 4 | 3 | 4 | 2 | 4 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek