GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| SOETR8051 | Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Basın Tarihi I | Ders | 1 | 1 | 5,00 |
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, Osmanlı Devleti’nde matbaanın ortaya çıkışından başlayarak Tanzimat ve II. Abdülhamid dönemlerine kadar basının gelişim sürecini tarihsel ve eleştirel bir bakış açısıyla incelemektir. Ders kapsamında öğrencilerin, Osmanlı’da modernleşme süreci ile basının gelişimi arasındaki ilişkiyi, ilk gazetelerin ortaya çıkışını, fikir gazeteciliğini, kamuoyu oluşumunu ve sansür uygulamalarını değerlendirebilmesi amaçlanmaktadır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi Görevlileri
Doç. Dr. Uğur Bozkurt
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Osmanlı Devleti’nde matbaanın gelişimini ve modernleşme süreciyle ilişkisini analiz edebilme |
| 2 | Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde basın-iktidar ilişkilerini değerlendirebilme |
| 3 | Sansür uygulamalarının tarihsel gelişimini ve basın üzerindeki etkilerini tartışabilme |
| 4 | Basının kamuoyu oluşumu ve siyasal düşüncenin yayılmasındaki rolünü yorumlayabilme |
| 5 | Basın tarihi alanındaki temel kaynakları ve literatürü kullanabilme |
Öğrenim Türü
İkinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Bu derste Osmanlı Devleti’nde matbaanın geç gelişi tartışmaları, İbrahim Müteferrika matbaası, Tanzimat dönemi modernleşme hareketleri, ilk resmi ve özel gazetelerin ortaya çıkışı, fikir gazeteciliğinin gelişimi, basın-kamuoyu ilişkisi, sansür uygulamaları ve II. Abdülhamid döneminde basın politikaları ele alınmaktadır.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Dersin Tanıtımı: Basın Tarihi Çalışmalarına Giriş, Temel Kavramlar ve Yöntemler | ||
| 2 | Basın Tekniklerinin Tarihsel Gelişimi | ||
| 3 | Osmanlı Devleti’nde İletişim Kültürü ve Matbaa Öncesi Bilgi Dolaşımı | ||
| 4 | Osmanlı'da Matbaa: İbrahim Müteferrika ve Kültürel Değişim | ||
| 5 | Resmi Basının Doğuşu: Takvim-i Vekayi | ||
| 6 | Yarı Resmi ve Özel Gazetecilik: Ceride-i Havadis ve Tercüman-ı Ahval | ||
| 7 | Yeni Osmanlılar ve Basın: Muhalefetin Yurt Dışı ve Yurt İçi Örgütlenmesi | ||
| 8 | Ara Sınav / Değerlendirme | ||
| 9 | Osmanlı Basınında Fikir Gazeteciliği ve Kamuoyu Oluşumu | ||
| 10 | Basın Kanunu ve 1867 Tarihli Ali Kararname | ||
| 11 | Tanzimat Dönemi Basınının Karakteristik Özellikleri | ||
| 12 | I. Meşrutiyet Dönemi Basın Faaliyetleri | ||
| 13 | II. Abdülhamid Dönemi: Sansür, İstibdat ve "Muzır" Yayınlar | ||
| 14 | II. Abdülhamid Dönemi Basınının Karakteristik Özellikleri | ||
| 15 | Final Sınavı |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Orhan Koloğlu. Türk Basın Tarihi. İstanbul: Pozitif Yayınları, 1992. Hasan Duman. Osmanlı Basın Tarihi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları, 2000. Hıfzı Topuz. Türkiye’de Basın. İstanbul: Remzi Kitabevi, 2003. M. Nuri İnuğur. Basın ve Yayın Tarihi. İstanbul: Der Yayınları, 2005. Nesimi Yazıcı. Tanzimat ve Mutlakiyet Döneminde Osmanlı Basını. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1983. Server İskit. İlk Türk Gazeteleri ve Gazetecilik. İstanbul: İletişim Yayınları, 1997.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Yok
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 70 |
| Ev Ödevi | 1 | 30 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 8 | 1 | 8 |
| Tartışma | 3 | 1 | 3 |
| Soru-Yanıt | 3 | 1 | 3 |
| Beyin Fırtınası | 3 | 1 | 3 |
| Bireysel Çalışma | 10 | 2 | 20 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 7 | 7 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 7 | 7 |
| Okuma | 10 | 3 | 30 |
| Ev Ödevi | 10 | 3 | 30 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 113 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | |
| ÖÇ 1 | 3 | 3 | 2 | 2 | 2 | 2 | 3 | 3 | 2 | 2 | 3 | 2 | 3 | 2 |
| ÖÇ 2 | 3 | 3 | 2 | 2 | 2 | 3 | 3 | 2 | 3 | 3 | 2 | 3 | 3 | 2 |
| ÖÇ 3 | 3 | 2 | 3 | 1 | 2 | 2 | 3 | 3 | 3 | 2 | 2 | 2 | 3 | 2 |
| ÖÇ 4 | 3 | 2 | 2 | 2 | 3 | 3 | 3 | 2 | 2 | 2 | 3 | 2 | 3 | 2 |
| ÖÇ 5 | 3 | 2 | 3 | 4 | 3 | 3 | 3 | 4 | 3 | 2 | 2 | 2 | 3 | 2 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek