GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| FFOSD4088 | Bilim Felsefesi | Seçmeli Ders Grubu | 4 | 8 | 2,00 |
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bilim felsefesinin temel kavram ve kuramlarını tanıtarak, öğrencinin bilimin doğası, yöntemi, ilerleme biçimleri ve bilgi türleri arasındaki ayrım üzerine eleştirel ve tarihsel bir bakış açısı kazanması.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi Görevlileri
Prof. Dr. Mehmet Giyas Sakar
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Bilim felsefesinin temel kavramlarını (doğrulama, yanlışlama, paradigma, araştırma programı, anarşizm) ve bu kavramları geliştiren başlıca filozofları tanımlar. |
| 2 | Bilimsel bilgi ile diğer bilgi türleri (metafizik, din, sözde-bilim) arasındaki ayrımın felsefi temellerini açıklar. |
| 3 | Doğrulamacılık ve yanlışlamacılık ölçütlerini somut bilimsel teori örneklerine (örneğin evrim teorisi, astroloji, psikanaliz) uygulayarak bilimsellik sınırını test eder. |
| 4 | Kuhn’un paradigma değişimi, Lakatos’un araştırma programları ve Feyerabend’in anarşist bilim anlayışı arasındaki temel benzerlik ve farklılıkları analiz eder. |
| 5 | Doğrulamacı, yanlışlamacı, paradigma temelli ve postmodern bilim anlayışlarının bilimsel ilerlemeyi açıklama gücünü karşılaştırarak eleştirel bir değerlendirme sunar. |
| 6 | Güncel bir bilimsel tartışma (örneğin yapay zekânın bilimselliği, iklim değişikliği inkârı, alternatif tıp) üzerinden kendi bilim-sözdebilim ayrımı ölçütünü tasarlar ve savunur. |
| 7 | Bilimin tarihsel gelişimini (Kopernik devrimi, Newton paradigması, kuantum devrimi gibi örneklerle) birikimsel ilerleme, devrimsel sıçrama veya araştırma programı rekabeti modelleriyle ilişkilendirerek çözümler ve hangi modelin daha açıklayıcı olduğunu tartışır. |
| 8 | Popper, Kuhn, Lakatos ve Feyerabend’in yöntembilimsel görüşlerini karşılaştırarak bilimde tekil bir yöntem arayışının meşru olup olmadığını değerlendirir ve bu değerlendirmeye dayalı kendi felsefi konumunu geliştirir. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Felsefe nedir ?, Bilgi felsefesine giriş, Bilgi felsefesinin kavramları, Bilim felsefesine giriş, Bilim nedir?, Bilimin oluşum süreçleri, Bilime farklı yaklaşımlar, Doğrulamacı bilim kuramı, Yanlışlamacı bilim kuramı ve Karl Popper, Thomas Kuhn ve devrimci bilim anlayışı, Lakatos’un bilimsel araştırma izlenceleri, Paul Feyerabend ile anarşist bilim anlayışı ve Postmodern bilim anlayışları.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Felsefe nedir ? | ||
| 2 | Bilgi felsefesine giriş | ||
| 3 | Bilgi felsefesinin kavramları | ||
| 4 | Bilgi felsefesinin problemleri | ||
| 5 | Bilim felsefesine giriş | ||
| 6 | Bilim nedir? | ||
| 7 | Bilimin oluşum süreçleri | ||
| 8 | Ara Sınav-Bilime farklı yaklaşımlar | ||
| 9 | Doğrulamacı bilim kuramı | ||
| 10 | Yanlışlamacı bilim kuramı ve Karl Popper | ||
| 11 | Thomas Kuhn ve devrimci bilim anlayışı | ||
| 12 | Lakatos’un bilimsel araştırma izlenceleri. | ||
| 13 | Paul Feyerabend ile anarşist bilim anlayışı. | ||
| 14 | Postmodern bilim anlayışları | ||
| 15 | Final sınavı |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Ders Kitabı: A.Kadir Çüçen, Bilim Felsefesine Giriş, Sentez Yayıncılık, 2013. Yardımcı Kaynaklar: Alex Rosenberg, `Bilim Felsefesi-Çağdaş Bir Giriş`, Dipnot Yayınları, 2020. Karel Lambert, Gordon G. Brittan, Bilim Felsefesine Giriş, Nobel Yayıncılık, 2017 Philipp Frank, Bilim Felsefesi, Say Yayınları, 2022 Cemal Yıldırım, `Bilim Felsefesi` , Remzi Kitabevi, 2016.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Derse Katılım | 14 | 2 | 28 |
| Bireysel Çalışma | 14 | 1 | 14 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 6 | 6 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 50 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | |
| ÖÇ 1 | 1 | 4 | 2 | 2 | 3 | 1 | 3 | 2 | 1 | 2 | 2 | 3 | 2 | 4 |
| ÖÇ 2 | 2 | 4 | 3 | 2 | 3 | 2 | 4 | 3 | 2 | 3 | 3 | 3 | 2 | 4 |
| ÖÇ 3 | 3 | 5 | 3 | 3 | 3 | 3 | 4 | 4 | 2 | 3 | 3 | 3 | 2 | 4 |
| ÖÇ 4 | 4 | 5 | 4 | 2 | 4 | 2 | 5 | 4 | 3 | 3 | 3 | 4 | 2 | 5 |
| ÖÇ 5 | 5 | 5 | 4 | 3 | 4 | 3 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 2 | 5 |
| ÖÇ 6 | 5 | 5 | 5 | 3 | 4 | 4 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 4 | 2 | 5 |
| ÖÇ 7 | 4 | 5 | 4 | 3 | 4 | 3 | 5 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 2 | 5 |
| ÖÇ 8 | 5 | 5 | 5 | 3 | 5 | 4 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 3 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek