GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| EDSOS2039 | KALKINMA SOSYOLOJİSİ | Seçmeli Ders Grubu | 2 | 3 | 6,00 |
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Kalkınma sosyolojisi, toplumların sosyal, ekonomik ve politik açılardan gelişim süreçlerini analiz etmeye odaklanan bir disiplindir. Dersin amacı, kalkınma ve gelişme kavramlarını sosyolojik bir perspektifle ele alarak, bu süreçlerin bireyler, topluluklar ve toplumlar üzerindeki etkilerini incelemektir. Öğrenciler, kalkınma politikalarının nasıl ortaya çıktığını, toplumsal eşitsizliklerin kalkınma süreçleri üzerindeki rolünü ve küresel bağlamda kalkınma modellerini öğrenirler. Ayrıca, kalkınma sosyolojisi dersinde, yerel ve küresel düzeyde kalkınma süreçlerinin sürdürülebilirlik, adalet ve sosyal eşitlik bağlamında nasıl şekillendiği üzerine eleştirel bir bakış açısı kazandırmak amaçlanmaktadır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi Görevlileri
Prof. Dr. Emin Yaşar DEMİRCİ.
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Öğrenciler, kalkınma kavramını sosyolojik açıdan ele alarak, ekonomik büyüme ve toplumsal gelişim arasındaki ilişkiyi analiz edebilmeli. |
| 2 | Modernleşme, bağımlılık, dünya sistemleri gibi temel kalkınma teorilerini karşılaştırarak, bu teorilerin kalkınma süreçlerine getirdiği farklı bakış açılarını değerlendirebilmeli. |
| 3 | Öğrenciler, kalkınmanın toplumsal cinsiyet eşitliği, gelir dağılımı ve sosyal adalet gibi unsurlarla ilişkisini analiz edebilmeli. |
| 4 | Sürdürülebilir kalkınmanın sosyal, ekonomik ve çevresel boyutlarını ele alarak, bu unsurların kalkınma süreçlerine katkısını değerlendirebilmeli. |
| 5 | Küreselleşmenin kalkınma süreçlerindeki etkilerini ele alarak, uluslararası güç dinamiklerinin kalkınma üzerindeki rolünü değerlendirebilmeli. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Kalkınma sosyolojisi ders içeriği, kalkınma kavramının sosyolojik temelleri ve teorik yaklaşımları ile başlar. Modernleşme, bağımlılık ve dünya sistemleri gibi teoriler üzerinden kalkınmanın tarihsel ve toplumsal bağlamları ele alınır. Küreselleşme, postkolonyalizm ve sürdürülebilir kalkınma gibi güncel temalar işlenirken; ekonomik büyüme ile kalkınma arasındaki farklar, sosyal adalet, yoksulluk, gelir dağılımı ve toplumsal eşitsizlik gibi kalkınmayı doğrudan etkileyen sosyo-ekonomik unsurlar analiz edilir. Toplumsal cinsiyet, eğitim, sağlık gibi kalkınmaya katkı sağlayan sosyal alanlar incelenir ve bu alanların kalkınmaya katkıları tartışılır. Yerel kalkınma ve katılımcı kalkınma yaklaşımları ile toplulukların kalkınma süreçlerine katılımı ve rolü vurgulanır. Ders, gelecekte kalkınmanın izleyebileceği yollar, yeni paradigmalar ve teknolojinin kalkınma üzerindeki etkileri gibi güncel tartışmalarla tamamlanır. Bu kapsamlı içerik, öğrencilere kalkınmayı çok yönlü bir bakış açısıyla analiz edebilme yetisi kazandırmayı amaçlar.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Dersin tanıtımı yapılır ve kalkınma kavramı sosyolojik bir perspektiften ele alınır. Kalkınmanın temel özellikleri, tarihsel gelişimi ve kalkınma sosyolojisinin kapsamı üzerinde durulur. | yok | yok |
| 2 | Kalkınma ve Modernleşme Teorileri Modernleşme teorileri ile kalkınma arasındaki ilişki incelenir. Bu teorilerin ortaya çıkışı, toplumların modernleşme süreçleri ve kalkınmanın modernleşme ile nasıl ilişkilendirildiği tartışılır. | yok | yok |
| 3 | Bağımlılık Teorisi ve Azgelişmişlik Bağımlılık teorisinin temel varsayımları ve bu teorinin azgelişmişlik kavramı ile bağlantısı ele alınır. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin kalkınma süreçlerindeki dış bağımlılığın etkisi üzerinde durulur. | yok | yok |
| 4 | Immanuel Wallerstein’ın Dünya Sistemleri Teorisi incelenir. Bu teorinin merkez-çevre ilişkileri, küresel ekonomik yapılar ve kalkınma üzerindeki etkileri tartışılır | yok | yok |
| 5 | Kolonyalizm sonrası ortaya çıkan kalkınma sorunları ve postkolonyal teorilerin kalkınmaya getirdiği bakış açısı incelenir. Eski sömürge ülkelerde kalkınma sürecinin zorlukları tartışılır. | yok | yok |
| 6 | Küreselleşme ve Kalkınma Küreselleşmenin kalkınma süreçlerine etkileri, küresel ekonomik entegrasyonun olumlu ve olumsuz yanları ele alınır. Küreselleşme ile birlikte artan uluslararası rekabetin ve sermaye akışlarının gelişmekte olan ülkeler üzerindeki etkileri değerlendirilir. | yok | yok |
| 7 | Sürdürülebilir Kalkınma Sürdürülebilir kalkınma kavramı, sürdürülebilirliğin sosyal, ekonomik ve çevresel boyutlarıyla incelenir. Ayrıca, sürdürülebilir kalkınma hedefleri ve bu hedeflerin kalkınma politikalarına etkisi tartışılır. | yok | yok |
| 8 | Ara Sınav Ekonomik Büyüme ve Kalkınma Arasındaki Fark Ekonomik büyüme ile kalkınma arasındaki farklar detaylandırılır. Kalkınmanın sosyal ve kültürel boyutları üzerinde durulur; bireylerin ve toplulukların refah seviyeleri ile kalkınmanın ilişkisi analiz edilir. | yok | yok |
| 9 | Ekonomik Büyüme ve Kalkınma Arasındaki Fark Ekonomik büyüme ile kalkınma arasındaki farklar detaylandırılır. Kalkınmanın sosyal ve kültürel boyutları üzerinde durulur; bireylerin ve toplulukların refah seviyeleri ile kalkınmanın ilişkisi analiz edilir. | yok | yok |
| 10 | Yoksulluk, Gelir Dağılımı ve Sosyal Eşitsizlik Yoksulluğun kalkınma üzerindeki etkisi ve gelir dağılımındaki eşitsizliklerin kalkınma sürecine nasıl yansıdığı incelenir. Kalkınma sürecinde eşitsizliklerin nasıl giderilebileceği üzerine çözüm önerileri geliştirilir. | yok | yok |
| 11 | Toplumsal Cinsiyet ve Kalkınma Toplumsal cinsiyetin kalkınma üzerindeki etkileri tartışılır. Kadınların ekonomik, sosyal ve politik yaşama katılımının kalkınmadaki önemi, toplumsal cinsiyet eşitliği ve kalkınma arasındaki ilişki ele alınır. | yok | yok |
| 12 | Sosyal Adalet ve Kalkınma Kalkınmanın sosyal adalet boyutu ele alınır. Eşitlik, sosyal haklar, fırsat eşitliği ve yoksulluk gibi konuların kalkınma süreçlerindeki rolü tartışılır. Kalkınmanın bireysel ve toplumsal boyutları üzerinde durulur. | yok | yok |
| 13 | Eğitim, Sağlık ve Kalkınma Eğitim ve sağlık gibi temel insan ihtiyaçlarının kalkınma sürecindeki rolü üzerinde durulur. Eğitim ve sağlık hizmetlerinin yaygınlaşmasının kalkınmaya katkısı, sosyal kalkınma hedefleri çerçevesinde incelenir. | yok | yok |
| 14 | Yerel Kalkınma ve Katılımcı Kalkınma Yaklaşımları Yerel kalkınma yaklaşımları ve yerel toplulukların kalkınma süreçlerine katılımının önemi tartışılır. Katılımcı kalkınma modelleri, toplum tabanlı kalkınma ve yerel ihtiyaçların belirlenmesi süreçleri incelenir. | yok | yok |
| 15 | Final Sınavı | yok | yok |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Erbaş, H. (2018). Türkiye'de gelişme/kalkınma yazınından bir seçki. Palme Yayınevi. Escobar, A. (2012). Encountering development: The making and unmaking of the third world (2nd ed.). Princeton University Press. Sachs, J. D. (2015). The age of sustainable development. Columbia University Press. Sen, A. (1999). Development as freedom. Oxford University Press. Peet, R., & Hartwick, E. (2015). Theories of development: Contentions, arguments, alternatives (3rd ed.). Guilford Press. Hoogvelt, A. M. (2001). Globalization and the postcolonial world: The new political economy of development (2nd ed.). Palgrave. Wallerstein, I. (2004). World-systems analysis: An introduction. Duke University Press.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 3 | 3 |
| Final Sınavı | 1 | 3 | 3 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 17 | 4 | 68 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 16 | 4 | 64 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 138 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | |
| ÖÇ 1 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 | 2 | 3 | 3 | 3 | 2 | 1 | 4 | 2 | 3 | 3 |
| ÖÇ 2 | 3 | 3 | 3 | 3 | 2 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 1 | 4 | 2 | 3 | 3 |
| ÖÇ 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 2 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 1 | 3 | 2 | 3 | 3 |
| ÖÇ 4 | 3 | 3 | 2 | 3 | 3 | 3 | 2 | 2 | 2 | 3 | 1 | 3 | 3 | 2 | 3 |
| ÖÇ 5 | 2 | 3 | 3 | 3 | 3 | 2 | 2 | 3 | 3 | 3 | 1 | 3 | 3 | 3 | 3 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek