GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| ILILA4140 | Kelam Eleştirileri | Seçmeli Ders Grubu | 4 | 8 | 3,00 |
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
İslâm’ın düşünce sahasındaki temel disiplinlerinden olan kelâmın temel karakteristikleri hakkında yeterli düzeyde bilgi edindirmek ve tarihî süreç içerisinde kelâma yöneltilen eleştirilerin doğru bir zeminde ele alınıp değerlendirilmesini sağlamaktır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi Görevlileri
Dr. Öğrt. Üyesi Burhaneddin KIYICI
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Dini anlama ve yorumlamada aklî tefekkürün sınırları ve etkinliğini kavrayabilme. |
| 2 | Dinî düşüncede farklı yorum ve yaklaşım tarzlarını ayırt edebilme. |
| 3 | Kelâmın varlık ve bilgi gibi temel alanlardaki düşünüş biçimini açıklayabilme |
| 4 | İslâm düşüncesinde kelâm karşıtı yaklaşımların kökenleri hakkında fikir üretip tartışabilme. |
| 5 | Kelâm eleştirilerinin doğruluk ve haklılık derecesini değerlendirebilme. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
[Yok]
Dersin İçeriği
Kelâmî düşüncenin oluşumuna zemin hazırlayan temel saikler hakkında bilgi sahibi olup bunları değerlendirebilme. Kelâmı, aklı önceleyen diğer İslâmî disiplinlerden ayıran özellikleri fark edebilme. İslâm düşüncesinde kelâm karşıtı yaklaşımların kökenleri hakkında fikir üretip tartışabilme. Kelâm eleştirilerinin doğruluk ve haklılık derecesini değerlendirebilme. Kelâma yönelik eleştirilerin yer aldığı orijinal kaynaklara nüfuz edebilme.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Dinin anlaşılmasında üç temel çizgi: Kelâm-Felsefe-Tasavvuf. | ||
| 2 | İslâm düşüncesinde aklî tefekküre yönelişe zemin hazırlayan etkenler | ||
| 3 | Akideden kelâma: Kelâm düşüncesinin oluşum safhası | ||
| 4 | Kelâmî düşüncede bilgi meselesine yaklaşımlar | ||
| 5 | Kelâmın varlık algısı. | ||
| 6 | Nasların akla dayalı biçimde yorumuna muhalefet: Selef ya da ehl-i hadis | ||
| 7 | Selef çizgisinde kelâm eleştirisinin öncü şahsiyetleri: Ahmed b. Hanbel, Herevî, İbn Teymiyye, İbn Kayyim el-Cevziyye, İbnü’l-Cevzî | ||
| 8 | Vize + Selefin Kelam Eleştrilerinin Parametreleri | ||
| 9 | Kelâm bünyesinde mezhebî farklılaşma ve kelâmcıların öze dönük eleştirileri | ||
| 10 | Felsefe-kelâm ayrışması, İslâm filozoflarının kelâm eleştirisinin temel dinamikleri | ||
| 11 | Felsefî eleştirinin en önemli siması olarak İbn Rüşd ve düşüncesi. | ||
| 12 | Selefiyye ve felsefecilerin kelâm eleştirisinin tetkiki. | ||
| 13 | Modern dönemde kelâma yönelik eleştiriler ve bunların değerlendirilmesi. | ||
| 14 | Kelâm tenkidi literatürü. | ||
| 15 | Final |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
1. U. Murat Kılavuz - A. Saim Kılavuz, Kelâma Giriş, İstanbul 2010 2. Ahmet Erkol, İbn Rüşd’ün Kelâm Eleştirisi, Ankara 2007 3. Gürbüz Deniz,Kelâm-Felsefe Tartışmaları, Ankara 2009 4. İbn Rüşd, Felsefe-Din İlişkileri, İstanbul 2006 5. Faruk Sancar, Nübüvvet ve Velayet Merkezli Kelam - Tasavvuf Tartışmaları, Ankara 2011 6. Süleyman Uludağ, İslâm Düşüncesinin Yapısı, İstanbul ts. 7. M. Sait Özervarlı, İbn Teymiyye'nin Düşünce Metodolojisi ve Kelamcılara Eleştirisi, İstanbul 2008 8. Fatih Toktaş, İslâm Düşüncesinde Felsefe Eleştirileri, İstanbul 2004
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 1 | 14 | 14 |
| Tartışma | 1 | 14 | 14 |
| Soru-Yanıt | 1 | 14 | 14 |
| Bireysel Çalışma | 1 | 14 | 14 |
| Okuma | 1 | 14 | 14 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 72 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | |
| ÖÇ 1 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| ÖÇ 2 | 4 | 3 | 3 | 4 | 3 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| ÖÇ 3 | 3 | 4 | 4 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 | 4 | 5 | 5 | 5 |
| ÖÇ 4 | 3 | 5 | 5 | 4 | 5 | 3 | 4 | 5 | 4 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| ÖÇ 5 | 4 | 3 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 3 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek