GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS
MYKMY2047 Kültür Mantarı Yetiştiriciliği Seçmeli Ders Grubu 2 3 2,00

Dersin Seviyesi

Önlisans

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Dersin Amacı

Öğrencilere kültür mantarlarının biyolojik özelliklerini, ekonomik önemini ve yetiştiricilik ilkelerini öğretmek; kompost hazırlama veya hazır kompost kullanımı, misel ekimi, örtü toprağı uygulaması, iklim koşullarının yönetimi, hastalık ve zararlılarla mücadele, hasat, muhafaza ve pazarlama süreçleri hakkında mesleki bilgi ve uygulama becerisi kazandırmaktır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi Görevlileri

Öğr. Gör. Özlem YAŞAR

Öğrenme Çıktıları

1 Kültür mantarlarının biyolojik özelliklerini, temel yapılarını ve gelişme evrelerini açıklar.
2 Başlıca ticari mantar türlerini yetiştirme özelliklerine göre karşılaştırır.
3 Kültür mantarı üretiminde kullanılan kompost, misel ve örtü toprağının özelliklerini açıklar.
4 Kompost hazırlama, pastörizasyon, kondisyonlama ve misel ekimi aşamalarını sıralar ve açıklar.
5 Mantar gelişimini etkileyen sıcaklık, bağıl nem, havalandırma ve CO₂ koşullarını değerlendirir.
6 Üretimde görülebilecek hastalık, zararlı ve kontaminasyon belirtilerini temel düzeyde ayırt eder.
7 Hasat, ürün sınıflandırma, ambalajlama ve muhafaza ilkelerini açıklar.

Öğrenim Türü

Birinci Öğretim

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

YOK

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

[Yok]

Dersin İçeriği

Öncelikle beyaz şapkalı kültür mantarı (Agaricus bisporus) üretiminin temel aşamalarını açıklayabilmeleri, üretim koşullarını değerlendirebilmeleri, üretim sürecinde karşılaşılabilecek sorunları tanıyabilmeleri ve temel bir üretim planı oluşturabilmeleri hedeflenmektedir.

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuvar
1 Mantarların genel özellikleri; mantarların bitkilerden farklılıkları; hif, misel, şapka, lamel ve spor kavramları; kültür mantarı üretiminin tarihçesi ve ekonomik önemi.
2 Mantarların biyolojisi ve gelişme fizyolojisi, misel gelişimi, spor oluşumu, beslenme biçimi, organik maddelerin parçalanması, vejetatif gelişme ve meyve gövdesi oluşumu; çevre koşullarının gelişmeye etkileri.
3 Ticari mantar türleri ve üretim sistemleri Agaricus bisporus, Pleurotus ostreatus, Lentinula edodes ve diğer kültür mantarları; türlerin substrat, üretim ortamı, pazar ve yetiştirme tekniği bakımından karşılaştırılması.
4 Kompost hammaddeleri ve kompost hazırlama, Kompostun tanımı ve işlevi; saman ve diğer uygun organik hammaddeler; azot kaynakları ve katkı maddeleri; nem, pH, karbon/azot dengesi ve havalandırma.
5 Kompost üretiminde biyolojik dönüşümler; pastörizasyon ve kondisyonlama arasındaki fark; sıcaklık-zaman ilişkisi; amonyak giderimi, hijyen ve kompost kalitesi.
6 Miselin özellikleri ve ekim teknikleri, Miselin biyolojisi; ticari misel kalitesi, saklama ve taşıma; ekime hazır kompost; misel ekim yöntemleri ve kontaminasyon riskleri.
7 Örtü toprağı ve misel gelişimi Örtü toprağının işlevi; su tutma kapasitesi, gözeneklilik ve pH; örtü toprağı uygulaması; miselin örtü tabakasında gelişimi ve primordium oluşumuna hazırlık.
8 Ara sınav Üretim odası ve iklim yönetimi, Yetiştirme odasının yapısal özellikleri; sıcaklık, bağıl nem, havalandırma, CO₂ ve hava dağılımı; ölçüm cihazları, sensörler ve iklim kontrol sisteml
9 Meyve gövdesi oluşumu, sulama ve bakım, Primordium ve şapka gelişimi; gelişme dönemlerine göre çevre koşulları; sulama zamanı ve su kalitesi; aşırı sulama ve yetersiz nemin etkileri.
10 Hastalıklar, zararlılar ve üretim hijyeni Yeşil küf, bakteriyel lekeler, mantar sinekleri ve akarlar; kontaminasyon kaynakları; önleyici hijyen, dezenfeksiyon, biyogüvenlik ve entegre mücadele ilkeleri.
11 Hasat ve verim değerlendirmesi Hasat olgunluğu, hasat yöntemi, ürünün fiziksel zarar görmesini önleme, hasat dalgaları, ürün kalitesi, verim ve biyolojik etkinlik kavramları.
12 Hasat sonrası işlemler ve muhafaza Temizleme, ayıklama, sınıflandırma, ambalajlama, etiketleme, soğuk zincir, soğukta muhafaza, raf ömrü ve gıda güvenliği.
13 Mantar işletmelerinde maliyet ve pazarlama İşletme kapasitesi, üretim girdileri, sabit ve değişken maliyetler, işçilik ve enerji giderleri, gelir-verim ilişkisi, satış kanalları ve sürdürülebilir üretim.
14 Üretim planlaması ve genel değerlendirme Üretim aşamalarının bütüncül değerlendirilmesi; iklim ve hijyen sorunlarına çözüm geliştirme; üretim planı sunumları; temel kavramların tekrar edilmesi.

Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar

Chang, S. T. ve Miles, P. G. (2004). Mushrooms: Cultivation, Nutritional Value, Medicinal Effect, and Environmental Impact. CRC Press. Sánchez, C. (2010). Cultivation of Pleurotus ostreatus and other edible mushrooms. Applied Microbiology and Biotechnology, 85, 1321–1337. FAO'nun yenilebilir mantar üretimi, sürdürülebilir tarım ve gıda güvenliği konularındaki teknik yayınları. Tarım ve Orman Bakanlığının mantar yetiştiriciliği, bitki sağlığı, hijyen ve gıda güvenliği konularındaki güncel yayınları. Agaricus bisporus yetiştiriciliği, kompost teknolojisi, örtü toprağı ve iklim kontrolü konularındaki güncel hakemli araştırmalar.

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

Değerlendirme

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

Staj Durumu

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 1 1
Final Sınavı 1 2 2
Derse Katılım 14 1 14
Alan Gezisi 1 1 1
Bireysel Çalışma 14 2 28
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 10 10
Toplam İş Yükü (saat) 56

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10
ÖÇ 1 2 3 3 3 2 2 2 3 3 2
ÖÇ 2 3 1 3 2 3 3 2 2 2 2
ÖÇ 3 2 2 1 2 2 3 1 3 1 2
ÖÇ 4 2 2 1 2 2 2 1 2 2 3
ÖÇ 5 1 2 2 1 2 2 2 1 2 3
ÖÇ 6 1 3 2 2 2 2 2 2 2 2
ÖÇ 7 2 1 2 2 2 2 1 3 2 3
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek