GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS
MYBHS1056 VATANDAŞLIK VE İNSAN HAKLARI Seçmeli Ders Grubu 1 2 3,00

Dersin Seviyesi

Önlisans

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Dersin Amacı

Vatandaşlık ve İnsan Hakları dersinin temel amacı, öğrencilerin demokratik değerleri, anayasal hak ve ödevleri ile evrensel insan hakları ilkelerini derinlemesine kavramalarını sağlamaktır. Ders; bireyin devlete, toplumun da bireye karşı olan hukuki sorumluluklarını netleştirerek, öğrencilere toplumsal olaylara karşı eleştirel, adil ve çoğulcu bir bakış açısı kazandırmayı hedefler. Son olarak, haklarını bilen, başkalarının özgürlüklerine saygı duyan, toplumsal barışa ve demokratik kültüre katkı sunan aktif ve bilinçli vatandaşlar yetiştirmeyi amaçlar.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi Görevlileri

Öğr. Gör. Mustafa KIZILTAŞ

Öğrenme Çıktıları

1 Temel Hukuki ve Demokratik Kavramları Tanımlama: Devlet, anayasa, demokrasi, egemenlik ve hukukun üstünlüğü gibi temel kavramları ve bu kavramların tarihsel gelişim süreçlerini açıklar.
2 Hak ve Sorumluluklarını Bilme ve Koruma: Anayasal olarak güvence altına alınmış olan temel hak ve özgürlüklerini (kişisel, siyasi, sosyal ve ekonomik) kavrayarak, bir vatandaş olarak devlete ve topluma karşı olan görev ve sorumluluklarını eksiksiz yerine getirir.
3 İnsan Hakları Mevzuatını ve Koruma Mekanizmalarını Analiz Etme: İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi başta olmak üzere uluslararası ve ulusal hak arama yollarını, mahkemeleri ve koruma mekanizmalarını doğru şekilde analiz eder.
4 Demokratik ve Çoğulcu Bir Tutum Sergileme: Toplumsal olaylara, farklı kültürlere, inançlara ve yaşam tarzlarına karşı adil, hoşgörülü, ayrımcılıktan uzak, çoğulcu ve demokratik bir bakış açısı benimser.
5 Aktif Vatandaşlık ve Sivil Bilinç Geliştirme: Çocuk hakları, kadın hakları, çevre bilinci ve engelli bireylerin hakları gibi toplumsal konularda duyarlılık göstererek, sivil toplum kuruluşları ve demokratik katılım kanalları vasıtasıyla toplumsal sorunlara yapıcı çözümler üretir.

Öğrenim Türü

Birinci Öğretim

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

Yok

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Dersin İçeriği

Vatandaşlık ve İnsan Hakları dersi; devlet, hukuk, demokrasi ve anayasa kavramlarının teorik temelleri ile vatandaşlık hak ve ödevlerinin tarihsel gelişimini yapılandırılmış olarak ele alır. Müfredat; temel hak ve özgürlüklerin sınıflandırılmasını, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi gibi uluslararası sözleşmeleri ve bu hakları koruma altına alan ulusal ve küresel koruma mekanizmalarını kapsamlı bir şekilde işler. Ders içeriğinde ayrıca; aktif vatandaşlık, sivil toplum kuruluşlarının rolü, toplumsal cinsiyet eşitliği, çocuk hakları ve çevre bilinci gibi güncel demokratik kültür konuları derinlemesine analiz edilir.

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuvar
1 Birey, Toplum, Devlet ve Hukuk Kavramları Toplumsal düzeni sağlayan kurallar bütünlüğü içinde bireyin konumu, devletin doğuşu ve hukukun temel işlevleri ele alınır. Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev
2 Vatandaşlık Kavramı ve Tarihsel Gelişimi Antik Yunan'dan günümüze kadar vatandaşlık algısının dönüşümü, uyrukluk bağının hukuki niteliği ve modern vatandaşlık türleri işlenir. Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev
3 İnsan Hakları Kavramı, Niteliği ve Sınıflandırılması İnsan haklarının evrensel, devredilemez ve vazgeçilemez özellikleri ile hakların tarihsel süreçteki kuşaklara göre tasnifi incelenir. Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev
4 İnsan Haklarının Tarihsel Kilometre Taşları Magna Carta, Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi ve İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi gibi hak arama mücadelesine yön veren tarihi belgeler ele alınır. Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev
5 Demokrasi Teorileri, İlkeleri ve Kültürü Demokrasinin temel ilkeleri, doğrudan, yarı doğrudan ve temsili demokrasi modelleri ile demokratik bir toplumun yaşam kültürü işlenir. Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev
6 Anayasa Hukuku ve Anayasal Düzen Anayasanın normlar hiyerarşisindeki yeri, devlet organlarının (yasama, yürütme, yargı) kuvvetler ayrılığı ilkesine göre işleyişi aktarılır. Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev
7 Türk Yargı Sistemi Anayasal Hak ve Özgürlükler - Kişisel ve Siyasi Haklar Bireyin devlet tarafından dokunulamayacak korunaklı alanını oluşturan kişi güvenliği ile seçme, seçilme ve dilekçe gibi katılım hakları incelenir. Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev
8 Anayasal Hak ve Özgürlükler - Sosyal ve Ekonomik Haklar Devletten olumlu bir edim talep etme hakkı tanıyan eğitim, sağlık, çalışma, sosyal güvenlik ve mülkiyet haklarının sınırları ve güvenceleri işlenir. ARA SINAV (VİZE SINAVI)
9 Ulusal Düzeyde İnsan Haklarının Korunması Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkı, Ombudsmanlık (Kamu Denetçiliği) ve Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu gibi yerel mekanizmalar anlatılır. Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev
10 Uluslararası Düzeyde İnsan Haklarının Korunması Birleşmiş Milletler ve Avrupa Konseyi sistemleri ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) yapısı ve başvuru usulleri ele alınır. Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev
11 Sivil Toplum, Katılımcılık ve Aktif Vatandaşlık Demokratik süreçlere katılımda sivil toplum kuruluşlarının (STK) rolü, gönüllülük bilinci ve aktif bir vatandaşın toplumsal sorumlulukları işlenir. Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev
12 Dezavantajlı Grupların Hakları ve Korunması Çocuk hakları, kadın hakları, engelli bireylerin hakları ve yaşlı haklarına yönelik ulusal ve uluslararası özel yasal düzenlemeler analiz edilir. Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev
13 Güncel Hak Kategorileri ve Küresel Sorunlar Çevre hakkı, barış hakkı, veri mahremiyeti (KVKK), dijital vatandaşlık ve göç/mülteci hakları gibi modern dünyanın getirdiği yeni dinamikler ele alınır. Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev
14 Ayrımcılıkla Mücadele ve İnsani Değerler Irk, renk, dil, din ve cinsiyet temelli ayrımcılığın önlenmesi, ön yargıların yıkılması ve hoşgörü kültürü ekseninde genel bir değerlendirme ile dönem tamamlanır. Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev
15 DÖNEM SONU SINAVI (FİNAL)

Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar

1. Hukukun Giriş ve Hukukun Temel Kavramları, Ömer ANAYURT, Seçkin Yayınevi, Ankara 2. Genel Hukuk Bilgisi, Kemal GÖZLER, Ekin Kitabevi 3. Hukukun Giriş ve Hukukun Temel Kavramları, Şeref GÖZÜBÜYÜK, Turhan Kitabevi 4. Hukukun temel kavramları, Hasan Hüseyin BAYRAKLI, Murathan Yayınları

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev

Değerlendirme

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 70
Derse Katılım 1 10
Sözlü Sınav 1 20
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

Staj Durumu

Yok

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 2 2
Final Sınavı 1 2 2
Derse Katılım 14 3 42
Tartışma 10 1 10
Soru-Yanıt 10 1 10
Bireysel Çalışma 14 0 7
Okuma 10 1 10
Sözlü Sınav 1 2 2
Toplam İş Yükü (saat) 85

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11 PÇ 12 PÇ 13 PÇ 14
ÖÇ 1 2 1 1 1 2 2 2 1 1 3 3 4 4
ÖÇ 2 3 2 2 1 1 1 4 4 1 2 4 1 3
ÖÇ 3 3 2 4 2 3 3 3 2 1 5 2 3 4
ÖÇ 4 3 2 4 4 4 1 4 2 1 3 4 3 3
ÖÇ 5 1 2 2 4 1 2 1 1 1 2 1 2
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek