GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| UNVOD2310 | İNSAN HAKLARI VE DEMOKRATİKLEŞME SÜRECİ | Seçmeli Ders Grubu | 2 | 4 | 2,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Dersin temel amacı; öğrencilere insan hakları kavramının tarihsel gelişimini, evrensel ilkelerini ve demokratikleşme teorileriyle olan yapısal bağını aktararak ulusal ve uluslararası koruma mekanizmalarını kavramalarını sağlamaktır. Öğrencilerin demokratik kurumların işleyişi, hukukun üstünlüğü ve temel hak ve özgürlüklerin korunması arasındaki ilişkiyi analiz ederek güncel demokratikleşme süreçlerini eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirebilecek düzeye gelmesi hedeflenir. Bu doğrultuda, bireylerin toplumsal ve siyasal süreçlerde hak arama bilincine sahip, demokratik değerleri içselleştirmiş ve evrensel insan hakları standartlarına duyarlı aktif birer vatandaş olarak yetişmelerine katkı sunmak amaçlanmaktadır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi Görevlileri
Öğr. Gör. Mustafa KIZILTAŞ
Öğrenme Çıktıları
| 1 | İnsan hakları kavramının felsefi, tarihi ve hukuki temellerini açıklayarak evrensel hak ve özgürlüklerin gelişim aşamalarını kronolojik olarak analiz edebilme. |
| 2 | Demokrasi teorilerini ve demokratikleşme süreçlerini farklı siyasal sistemler üzerinden karşılaştırmalı olarak değerlendirebilme. |
| 3 | Birleşmiş Milletler ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi gibi uluslararası koruma mekanizmalarının işleyişini ve bu mekanizmalara başvuru yollarını açıklayabilme. |
| 4 | Demokratikleşme sürecinde hukukun üstünlüğü, sivil toplum, çoğulculuk ve katılım kavramlarının önemini toplumsal dinamikler üzerinden yorumlayabilme. |
| 5 | Güncel dünyada ve yerelde yaşanan insan hakları sorunlarını, ayrımcılık vakalarını ve demokratikleşme engellerini evrensel hukuk normları çerçevesinde eleştirel bir süzgeçten geçirebilme. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Dersin içeriği, insan hakları kavramının felsefi kökenleri, Magna Carta’dan günümüze uzanan tarihsel gelişimi ve evrensel beyannameler ile uluslararası koruma mekanizmalarının incelenmesiyle başlar. Bu temel üzerinde, demokrasi teorileri, demokratikleşme dalgaları, hukukun üstünlüğü ve çoğulculuk gibi sistem yapıları ile devlet-birey ilişkisinin dönüşümü ele alınır. Son aşamada ise günümüz dünyasındaki ve Türkiye'deki demokratikleşme süreçleri; sivil toplumun rolü, azınlık hakları, ayrımcılıkla mücadele ve küresel ölçekte yaşanan güncel insan hakları ihlalleri ile çözüm arayışları çerçevesinde tartışılır.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | İnsan hakları kavramının felsefi kökenleri, tanımı ve temel nitelikleri aktarılarak; hak, özgürlük ve ödev kavramlarının devlet-birey ilişkisi bağlamındaki teorik çerçevesi ele alınır. | Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev | |
| 2 | İlk çağlardan modern döneme kadar insan haklarının gelişim evreleri, Magna Carta, Amerikan ve Fransız Devrimleri gibi dönüm noktaları üzerinden siyasi ve hukuki belgelerle incelenir. | Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev | |
| 3 | İnsan haklarının gelişim sürecine paralel olarak ortaya çıkan klasik haklar (sivil ve siyasi), sosyal-ekonomik haklar ve dayanışma haklarını kapsayan kuşak teorisi detaylıca açıklanır. | Extracurricular preparation includes lectures, question-and-answer sessions, discussions, and homework. | |
| 4 | Demokrasi kavramının antik Yunan'dan günümüze uzanan evrimi, doğrudan, temsili ve katılımcı demokrasi modelleri ile bu modellerin yapısal unsurları ve temel ilkeleri tartışılır. | Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev | |
| 5 | Demokratik rejimlerin kurumsallaşması, otoriter ve totaliter rejimlerden demokrasiye geçiş teorileri ve küresel ölçekte yaşanan demokratikleşme dalgaları karşılaştırmalı olarak analiz edilir. | Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev | |
| 6 | Demokratikleşme sürecinin en hayati sütunları olan hukukun üstünlüğü ilkesi, yargı bağımsızlığı, kuvvetler ayrılığı ve anayasal güvencelerin temel hakları korumadaki rolü üzerinde durulur. | Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev | |
| 7 | İkinci Dünya Savaşı sonrası şekillenen modern uluslararası düzende, Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ve buna bağlı küresel koruma sözleşmeleri ele alınır. | Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev | |
| 8 | Avrupa Konseyi yapısı altında kurulan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) işleyişi, bireysel başvuru mekanizması çerçevesinde incelenir. | ARA SINAV (VİZE SINAVI) | |
| 9 | Demokratik sistemin sürdürülebilirliğinde sivil toplum kuruluşlarının (STK) rolü, kamuoyu oluşturma güçleri ve vatandaşların siyasal karar alma süreçlerine katılım kanalları açıklanır. | Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev | |
| 10 | Demokrasinin çoğulculuk ilkesi bağlamında, siyasi partiler, seçim sistemleri, adil temsil esasları ve muhalefetin demokratik rejimlerdeki kurumsal güvenceleri ve önemi değerlendirilir. | Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev | |
| 11 | Dezavantajlı grupların korunması kapsamında kadın hakları, çocuk hakları ve azınlık hakları evrensel normlar ve uluslararası pozitif ayrımcılık sözleşmeleri zemininde tartışılır. | Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev | |
| 12 | Demokratik toplumların vazgeçilmez unsurlarından olan düşünce, ifade ve vicdan özgürlüğü ile medyanın çok sesliliği sağlama ve kamu denetimi yapmadaki hayati işlevi aktarılır. | Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev | |
| 13 | Küreselleşme süreciyle birlikte dönüşen egemenlik anlayışı, sınır aşan insan hakları ihlalleri, göç, mülteci sorunları ve insani müdahale kavramlarının modern siyasetteki yansımaları gösterilir. | Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev | |
| 14 | Günümüz dünyasında demokrasilerin karşılaştığı popülizm, dijital gözetim, ırkçılık ve yabancı düşmanlığı gibi yeni tehditler ile demokratikleşme sürecinin geleceğine yönelik çözüm arayışları özetlenir. | Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev | |
| 15 | DÖNEM SONU SINAVI (FİNAL) | Yazılı Sınav |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
1. Insan Hakları ve Demokratikleşme Süreci, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir 2. İnsan Hakları ve Demokratikleşme, Ahmet NOHUTÇU, Savaş Kitap ve Yayınevi, Ankara 3. Ulus Devlet, Küreselleşme ve Demokratikleşme, Mustafa ERDOĞAN, Orion Yayınları, Ankara 4. İnsan Hakları El Kitabı, D. TEZCAN, M.R.ERDEM, O.SANCAKDAR, Seçkin Yayınevi, Ankara
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Ders dışı hazırlık çalışması, Konu anlatımı, soru-cevap, tartışma ve ödev
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 50 |
| Derse Katılım | 1 | 25 |
| Soru-Yanıt | 1 | 25 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Derse Katılım | 1 | 14 | 14 |
| Tartışma | 5 | 1 | 5 |
| Soru-Yanıt | 5 | 1 | 5 |
| Beyin Fırtınası | 5 | 1 | 5 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 7 | 7 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 8 | 8 |
| Okuma | 3 | 3 | 9 |
| Ev Ödevi | 1 | 5 | 5 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 62 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | |
| ÖÇ 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 2 | 3 | 4 | 3 | 1 | 3 | 4 | 5 | 5 | |
| ÖÇ 2 | 1 | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 | 3 | 2 | 2 | 2 | 3 | 3 | 4 | |
| ÖÇ 3 | 3 | 3 | 4 | 4 | 4 | 1 | 5 | 1 | 3 | 3 | 2 | 4 | 2 | |
| ÖÇ 4 | 5 | 4 | 3 | 5 | 3 | 5 | 1 | 4 | 4 | 1 | 1 | 2 | 3 | |
| ÖÇ 5 | 4 | 5 | 5 | 3 | 5 | 4 | 2 | 5 | 2 | 5 | 5 | 1 | 1 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek