| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| MYİNŞ2010 | BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM | Ders | 2 | 4 | 4,00 |
Önlisans
Türkçe
Bu dersin amacı, öğrencilerin inşaat sektöründe yaygın olarak kullanılan bilgisayar destekli tasarım, modelleme, analiz ve proje hazırlama yazılımlarını etkin bir şekilde kullanabilmelerini sağlamaktır. Öğrencilerin betonarme, çelik ve diğer yapı sistemlerine ait mühendislik problemlerini bilgisayar ortamında modelleyebilmeleri, analiz edebilmeleri ve elde edilen sonuçları mühendislik prensipleri doğrultusunda değerlendirebilmeleri hedeflenmektedir. Ders kapsamında öğrencilerin yapı projelerine ait geometrik verileri hazırlama, taşıyıcı sistemleri tanımlama, yükleri uygulama, analiz işlemlerini gerçekleştirme ve tasarım sonuçlarını yorumlama becerileri kazanmaları amaçlanmaktadır. Ayrıca analiz ve tasarım yazılımlarından elde edilen sonuçların doğruluğunu kontrol edebilme, teknik çizimler ve mühendislik raporları hazırlayabilme, proje çıktıları oluşturabilme ve mesleki uygulamalarda kullanılan güncel dijital teknolojileri etkin şekilde kullanabilme yetkinliğinin geliştirilmesi hedeflenmektedir. Öğrencilerin bilgisayar destekli mühendislik yazılımlarını kullanarak gerçek proje verileri üzerinde modelleme, analiz, tasarım ve raporlama süreçlerini bütünleşik olarak yürütebilmeleri ve mesleki yaşamlarında ihtiyaç duyacakları sayısal tasarım becerilerini kazanmaları amaçlanmaktadır.
Dr. Öğr. Üyesi Fırat KIPÇAK
| 1 | İnşaat mühendisliği ve yapı tasarımında kullanılan bilgisayar destekli paket programların kurulum işlemlerini gerçekleştirebilir, gerekli sistem gereksinimlerini değerlendirebilir ve yazılımların çalışma ortamlarını mesleki uygulamalara uygun şekilde yapılandırabilir. |
| 2 | Yapı projelerine ait geometrik özellikleri, malzeme parametrelerini, yük bilgilerini ve analiz verilerini paket programlara doğru şekilde girebilir. Tasarım ve analiz süreçlerinde kullanılacak modelleme verilerini hazırlayabilir, düzenleyebilir ve farklı mühendislik problemlerine uygun olarak tanımlayabilir. |
| 3 | Bilgisayar destekli analiz ve tasarım programlarını kullanarak yapı modellerini oluşturabilir, analiz işlemlerini gerçekleştirebilir ve programların temel çalışma fonksiyonlarını etkin şekilde kullanabilir. Analiz sürecinde oluşabilecek modelleme ve veri giriş hatalarını tespit ederek gerekli düzeltmeleri yapabilir. |
| 4 | Analiz ve tasarım sonuçlarını mühendislik prensipleri doğrultusunda yorumlayabilir, elde edilen çıktıları teknik çizimlere dönüştürebilir ve proje dokümantasyonu hazırlayabilir. Program çıktılarından yararlanarak plan, kesit, görünüş, donatı detayı ve diğer teknik çizimleri düzenleyebilir ve bunları dijital proje dosyaları halinde hazırlayabilir. |
| 5 | Bilgisayar destekli tasarım ve analiz programlarından elde edilen sonuçları teknik ve mesleki açıdan değerlendirebilir, raporlayabilir ve sunabilir. Hazırlanan proje, analiz ve tasarım çıktılarının doğruluğunu kontrol ederek sonuçları yazılı ve sözlü sunum tekniklerini kullanarak etkili bir şekilde paylaşabilir. |
Birinci Öğretim
Yok
Yok
Bu ders kapsamında inşaat mühendisliği ve inşaat teknolojisi alanında yaygın olarak kullanılan bilgisayar destekli tasarım, modelleme ve analiz yazılımlarının temel çalışma prensipleri incelenmektedir. Yapısal analiz, statik analiz, betonarme tasarım, çelik yapı tasarımı ve mimari çizim süreçlerinde kullanılan paket programların kurulumu, kullanıcı arayüzleri, ekran ayarları ve temel kullanım özellikleri uygulamalı olarak öğretilmektedir. Ders süresince yapı projelerine ait geometrik verilerin hazırlanması, taşıyıcı sistemlerin modellenmesi, malzeme özelliklerinin tanımlanması, yüklerin girilmesi ve analiz parametrelerinin oluşturulması işlemleri gerçekleştirilmektedir. Betonarme ve çelik yapıların bilgisayar ortamında modellenmesi, yönetmeliklere uygun analizlerinin yapılması ve tasarım sonuçlarının değerlendirilmesi ele alınmaktadır. Ayrıca mimari ve statik projeler arasındaki veri uyumu, proje koordinasyonu ve model doğrulama süreçleri incelenmektedir. Öğrenciler, bilgisayar destekli tasarım yazılımlarını kullanarak yapıların üç boyutlu modellerini oluşturmakta, statik ve dinamik analizlerini gerçekleştirmekte ve elde edilen sonuçları mühendislik bakış açısıyla yorumlamaktadır. Analiz sonuçlarının kontrol edilmesi, hata tespiti, model doğrulama işlemleri ve yaklaşık hesap yöntemleriyle sonuçların karşılaştırılması ders kapsamında değerlendirilmektedir. Bunun yanında program çıktılarının düzenlenmesi, raporlanması ve teknik dokümanlara dönüştürülmesi süreçleri ele alınmaktadır. Ölçek, pafta düzeni, yazıcı ayarları, çıktı alma işlemleri, teknik çizimlerin hazırlanması ve donatı detaylarının oluşturulması uygulamalı çalışmalarla desteklenmektedir. Öğrencilerin gerçek proje verilerini kullanarak yapı modelleme, analiz, tasarım ve raporlama süreçlerini bütünleşik şekilde yürütebilmeleri hedeflenmektedir. Ders kapsamında ayrıca güncel yapı tasarım teknolojileri, sayısal modelleme yaklaşımları, BIM (Yapı Bilgi Modellemesi) kavramı, farklı yazılımlar arasında veri aktarımı, proje yönetimi ve mesleki uygulamalarda kullanılan dijital iş akışları hakkında temel bilgiler verilmektedir.
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Bilgisayar destekli tasarım kavramı ve inşaat sektöründeki kullanım alanları tanıtılır. Yapısal analiz, betonarme tasarım, çelik yapı tasarımı ve mimari modelleme süreçlerinde kullanılan güncel yazılımlar hakkında genel bilgiler verilir. Sayısal modelleme yaklaşımının mühendislik projelerindeki önemi açıklanır. Ders kapsamında gerçekleştirilecek uygulamalar, dönem projesi ve değerlendirme kriterleri tanıtılır. Ayrıca farklı yazılımların proje üretim sürecindeki görevleri ve birbirleriyle olan ilişkileri incelenir. | Kullanılacak yazılımların tanıtılması ve çalışma ortamlarının incelenmesi. | |
| 2 | Paket programların kurulumu, lisanslama süreçleri ve sistem gereksinimleri incelenir. Yazılımların çalışma mantığı, dosya yapıları ve proje organizasyon sistemleri açıklanır. Kullanıcı hesapları, veri güvenliği, proje klasörleme yöntemleri ve yedekleme işlemleri ele alınır. Programların mühendislik uygulamalarında verimli kullanılabilmesi için gerekli temel ayarlar yapılır. | Program kurulumu, lisans tanımlama ve kullanıcı ayarlarının yapılması. | |
| 3 | Paket programların kullanıcı arayüzleri ayrıntılı olarak incelenir. Menü yapıları, araç çubukları, komut sistemleri ve proje yönetim ekranları tanıtılır. Modelleme ortamı, görünüm ayarları, koordinat sistemleri ve temel çizim araçları açıklanır. Yazılımların verimli kullanımına yönelik temel çalışma prensipleri ele alınır. | Örnek bir proje oluşturularak temel çizim ve modelleme komutlarının uygulanması. | |
| 4 | Yapısal model oluşturma sürecinde ihtiyaç duyulan verilerin belirlenmesi ve hazırlanması incelenir. Mimari proje verilerinin okunması, aks sistemlerinin oluşturulması ve taşıyıcı sistem bileşenlerinin belirlenmesi açıklanır. Proje koordinasyonu ve veri organizasyonu kavramları üzerinde durulur. | Mimari proje üzerinden aks sisteminin oluşturulması ve taşıyıcı sistem verilerinin hazırlanması. | |
| 5 | Yapı geometrisinin oluşturulması için gerekli veri toplama ve düzenleme işlemleri incelenir. Kat yükseklikleri, açıklıklar, taşıyıcı eleman boyutları ve proje verilerinin sayısal ortama aktarılması ele alınır. Veri doğrulama ve proje tutarlılığı kontrolleri açıklanır. | Örnek bir bina için geometrik verilerin hazırlanması ve düzenlenmesi. | |
| 6 | Malzeme özelliklerinin ve tasarım parametrelerinin belirlenmesi ele alınır. Beton, donatı çeliği ve yapısal çelik malzeme tanımları yapılır. Yönetmeliklere uygun malzeme parametrelerinin programa aktarılması ve tasarım kriterlerinin oluşturulması açıklanır. | Malzeme tanımlama ve kesit özelliklerinin programa girilmesi. | |
| 7 | Yüklerin belirlenmesi ve yapı modeline aktarılması incelenir. Sabit yükler, hareketli yükler, rüzgar yükleri ve deprem yüklerinin tanımlanması açıklanır. Yük kombinasyonları ve yönetmelik esaslarına göre yükleme senaryolarının oluşturulması ele alınır. | Yük tanımları ve yük kombinasyonlarının oluşturulması. | |
| 8 | Ara sınav uygulanır. Bunun yanında ilk yedi haftada işlenen konular kapsamlı olarak tekrar edilir. Program kurulumu, kullanıcı ayarları, proje organizasyonu, veri hazırlama, malzeme tanımları, geometri oluşturma ve yükleme işlemleri bütüncül olarak değerlendirilir. Öğrencilerin karşılaştığı modelleme problemleri tartışılır ve örnek uygulamalar üzerinden çözüm yöntemleri açıklanır. | Örnek projelerin gözden geçirilmesi ve modelleme hatalarının değerlendirilmesi. | |
| 9 | Yapı modelinin oluşturulması için gerekli verilerin programa girilmesi ayrıntılı olarak incelenir. Kolon, kiriş, perde, döşeme ve temel elemanlarının modellenmesi açıklanır. Model oluşturma sırasında karşılaşılan yaygın hatalar ve çözüm yöntemleri değerlendirilir. | Taşıyıcı sistem elemanlarının programa girilmesi ve model oluşturulması. | |
| 10 | Üç boyutlu yapı modellerinin oluşturulması ve model doğrulama işlemleri incelenir. Taşıyıcı sistem sürekliliği, düğüm noktalarının kontrolü ve eleman bağlantılarının doğrulanması açıklanır. Model kalitesinin analiz sonuçlarına etkileri değerlendirilir. | Üç boyutlu model oluşturma ve model kontrol işlemleri. | |
| 11 | Statik analiz işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve analiz sonuçlarının elde edilmesi incelenir. İç kuvvet diyagramları, yer değiştirmeler ve mesnet tepkileri yorumlanır. Analiz sırasında oluşabilecek hata mesajları ve çözüm yöntemleri açıklanır. | Statik analiz uygulaması ve sonuçların değerlendirilmesi. | |
| 12 | Betonarme ve çelik yapı tasarımlarının program ortamında gerçekleştirilmesi incelenir. Kesit yeterlilik kontrolleri, donatı hesapları ve yönetmelik kontrolleri değerlendirilir. Analiz sonuçlarının tasarım kararlarına etkileri ele alınır. | Betonarme tasarım ve donatı sonuçlarının incelenmesi. | |
| 13 | Program çıktılarının düzenlenmesi, raporlanması ve teknik dokümana dönüştürülmesi incelenir. Analiz raporları, donatı listeleri, metraj tabloları ve proje paftalarının hazırlanması açıklanır. Çıktıların teknik açıdan kontrol edilmesi ve doğrulanması üzerinde durulur. | Analiz raporlarının hazırlanması ve çıktıların düzenlenmesi. | |
| 14 | Program çıktılarından yararlanılarak teknik çizimlerin, uygulama detaylarının ve proje paftalarının hazırlanması incelenir. Ölçek ayarları, pafta düzenlemeleri, yazdırma seçenekleri ve dijital proje teslim süreçleri açıklanır. Dönem boyunca hazırlanan modeller ve analiz sonuçları değerlendirilerek genel tekrar yapılır. | Proje çıktılarının sunulması, teknik değerlendirilmesi ve dönem sonu proje teslimi. | |
| 15 | Final sınavı |
PEHLİVAN, M., Bilgisayarlı Çizim Atölyesi, MEB Yayınları, Ankara, 1999 İnşaat Sektöründe Projelendirme Aşamasında Kullanılan CAD Uzantılı Paket Programlar
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Yok
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 10 | 10 |
| Final Sınavı | 1 | 10 | 10 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Bireysel Çalışma | 14 | 1 | 14 |
| Ev Ödevi | 10 | 2 | 20 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 96 | ||
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | |||||
| ÖÇ 2 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | |||||
| ÖÇ 3 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | |||||
| ÖÇ 4 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | |||||
| ÖÇ 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |