GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| MYİNŞ2026 | YAPI DENETİMİ | Seçmeli Ders Grubu | 2 | 4 | 3,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, öğrencilerin yapı denetim sisteminin temel prensiplerini, ilgili yasal mevzuatı ve uygulama süreçlerini öğrenmelerini sağlayarak yapıların projelendirme, yapım ve kullanım aşamalarında yürütülen denetim faaliyetlerini değerlendirebilmelerine olanak tanımaktır. Öğrencilerin yapı denetim süreçlerinde görev alan kurum ve kuruluşların sorumluluklarını kavramaları, yapı üretim sürecinin ilgili yönetmeliklere, standartlara ve teknik şartnamelere uygunluğunu denetleyebilmeleri hedeflenmektedir. Ders kapsamında öğrencilerin yapı ruhsatı, proje inceleme, saha denetimi, malzeme kontrolü, kalite güvence uygulamaları ve iş sağlığı ve güvenliği süreçleri hakkında bilgi sahibi olmaları amaçlanmaktadır. Ayrıca yapı denetim faaliyetleri sırasında karşılaşılan teknik, hukuki ve idari sorunları değerlendirebilmeleri, yapı güvenliği ve kamu yararı açısından denetimin önemini kavrayabilmeleri hedeflenmektedir.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi Görevlileri
Dr. Öğr. Üyesi Fırat KIPÇAK
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Yapı denetim faaliyetlerini ilgili kanunlar, yönetmelikler, standartlar ve teknik şartnameler çerçevesinde yürütebilir. Yapı üretim sürecinin projelendirme, ruhsatlandırma, yapım ve kullanım aşamalarındaki denetim gerekliliklerini değerlendirebilir ve yapıların mevzuata uygunluğunu teknik açıdan inceleyebilir. |
| 2 | İmar Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerini yorumlayabilir ve yapı üretim sürecinde uygulayabilir. İmar planları, yapı ruhsatı işlemleri, yapı kullanma izin süreçleri ve yasal yükümlülükleri değerlendirerek yapı projelerinin mevzuata uygunluğunu inceleyebilir. |
| 3 | Yapı malzemelerine ilişkin ulusal ve uluslararası standartları, teknik şartnameleri ve ilgili yönetmelik hükümlerini uygulayabilir. Beton, çelik, agrega ve diğer yapı malzemelerinin kalite kontrol süreçlerini değerlendirebilir, malzeme deney sonuçlarını yorumlayabilir ve yapı güvenliği açısından uygunluk kontrollerini gerçekleştirebilir. |
| 4 | Zemin ve temel etüt çalışmalarının kapsamını, amaçlarını ve hazırlanma esaslarını açıklayabilir. Geoteknik raporlarda yer alan zemin parametrelerini yorumlayabilir, temel tasarımına esas teşkil eden verileri değerlendirebilir ve zemin-temel ilişkisini yapı güvenliği açısından analiz edebilir. |
| 5 | İş sağlığı ve güvenliği mevzuatını, şantiye güvenlik kurallarını ve çalışan sağlığını korumaya yönelik uygulamaları açıklayabilir. Yapı üretim sürecinde karşılaşılabilecek riskleri değerlendirebilir, gerekli önleyici tedbirleri belirleyebilir ve yapı denetim faaliyetlerinde iş güvenliği gerekliliklerini uygulayabilir. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Bu ders kapsamında yapı denetim sisteminin amacı, kapsamı ve yapı üretim sürecindeki önemi incelenmektedir. Yapı denetimine ilişkin ulusal mevzuat, ilgili kanunlar, yönetmelikler, standartlar ve teknik şartnameler ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, proje onay süreçleri ve resmi denetim mekanizmaları açıklanmaktadır. Ders süresince yapı denetim kuruluşlarının görev ve sorumlulukları, proje müellifleri, şantiye şefleri, yapı müteahhitleri, laboratuvar kuruluşları ve idarelerin yapı denetim sürecindeki rolleri değerlendirilmektedir. Betonarme, çelik ve yığma yapılarda yürütülen denetim faaliyetleri, uygulama kontrolleri ve kalite güvence süreçleri incelenmektedir. Yapı malzemelerinin standartlara uygunluğu, malzeme deneyleri, kalite kontrol uygulamaları ve laboratuvar test süreçleri ele alınmaktadır. Beton, çelik, agrega ve diğer yapı malzemelerinin üretim, taşıma, depolama ve kullanım aşamalarındaki denetim yöntemleri değerlendirilmektedir. Ayrıca şantiye uygulamalarında karşılaşılan kusurlar, yapım hataları ve bunların yapı güvenliğine etkileri incelenmektedir. Ders kapsamında iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, şantiyelerde alınması gereken güvenlik önlemleri, risk değerlendirme süreçleri ve çalışan güvenliği ile ilgili uygulamalar ele alınmaktadır. Yapı denetim faaliyetlerinde etik sorumluluklar, mesleki yükümlülükler, teknik raporlama süreçleri ve hukuki sorumluluklar üzerinde durulmaktadır. Ayrıca gerçek yapı projeleri ve saha uygulamaları üzerinden denetim süreçleri incelenmekte, proje kontrolü, saha denetimi, uygunsuzluk tespitleri, teknik rapor hazırlama ve mevzuata uygunluk değerlendirmeleri uygulamalı örneklerle desteklenmektedir.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Yapı denetim sisteminin amacı, kapsamı ve yapı üretim sürecindeki önemi incelenir. Yapı denetiminin Türkiye'deki gelişimi, denetim sisteminin ortaya çıkış nedenleri ve yapı güvenliği açısından önemi açıklanır. Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un temel hükümleri, yapı denetim kuruluşlarının görevleri, sorumlulukları ve yetkileri ele alınır. Yapı sahibi, müteahhit, proje müellifi ve denetim kuruluşları arasındaki ilişkiler değerlendirilir. | Yapı denetim sürecine ilişkin örnek proje dosyalarının incelenmesi. | |
| 2 | Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği ayrıntılı olarak incelenir. Yapı denetim hizmetlerinin yürütülmesi, proje inceleme süreçleri, saha denetimleri ve raporlama prosedürleri açıklanır. Denetim aşamalarında düzenlenen tutanaklar, kontrol formları ve teknik raporların hazırlanma esasları ele alınır. Yapı denetim faaliyetlerinde karşılaşılan yaygın uygulama sorunları değerlendirilir. | Örnek denetim raporlarının ve saha kontrol formlarının incelenmesi. | |
| 3 | Mühendislik ve mimarlık mesleklerinin yasal dayanakları incelenir. Mesleki yetki ve sorumluluklar, proje müellifliği, fenni mesuliyet ve teknik uygulama sorumluluğu kavramları açıklanır. Meslek etiği, kamu güvenliği ve mühendislik uygulamalarındaki hukuki sorumluluklar değerlendirilir. Yapı üretim sürecinde görev alan teknik personelin yükümlülükleri ele alınır. | Mesleki sorumluluk örnekleri ve hukuki vaka incelemeleri. | |
| 4 | Zemin ve temel etüt raporlarının hazırlanmasına ilişkin esaslar incelenir. Geoteknik araştırmaların amacı, arazi ve laboratuvar deneyleri, zemin sınıflandırmaları ve rapor içerikleri açıklanır. Yapı güvenliği açısından zemin parametrelerinin önemi değerlendirilir. Temel sistemlerinin seçiminde kullanılan geoteknik veriler ve yapı denetim sürecindeki kontroller ele alınır. | Örnek geoteknik raporların incelenmesi ve yorumlanması. | |
| 5 | Yapı Malzemeleri Yönetmeliği ve ilgili standartlar incelenir. CE işaretlemesi, uygunluk değerlendirme süreçleri ve kalite güvence sistemleri açıklanır. Beton, çelik, agrega, yalıtım malzemeleri ve diğer yapı ürünlerinin standartlara uygunluğu değerlendirilir. Malzeme denetiminin yapı güvenliğindeki rolü üzerinde durulur. | Yapı malzemelerine ait uygunluk belgelerinin incelenmesi. | |
| 6 | İmar Kanunu'nun temel hükümleri incelenir. İmar planları, yapı ruhsatı süreçleri, yapılaşma koşulları ve yapı kullanma izin belgeleri açıklanır. Ruhsatlandırma aşamalarında teknik personelin görevleri ve yapı denetim sürecindeki sorumlulukları değerlendirilir. | Örnek yapı ruhsatı ve imar dosyalarının incelenmesi. | |
| 7 | İmar Kanunu kapsamında uygulamada karşılaşılan sorunlar ve mevzuat uygulamaları incelenir. Ruhsatsız yapılar, kaçak yapılaşma, yapı tatil tutanakları ve yasal yaptırımlar değerlendirilir. Yapı denetim sisteminin imar mevzuatı ile ilişkisi açıklanır. Gerçek uygulama örnekleri üzerinden mevzuat yorumları yapılır. | Mevzuat örnekleri ve uygulama dosyalarının incelenmesi. | |
| 8 | Ara sınav uygulanır. Bunun yanında ilk yedi haftada işlenen yapı denetimi mevzuatı, yapı denetim uygulamaları, mühendislik sorumlulukları, zemin etütleri, yapı malzemeleri yönetmeliği ve imar mevzuatı konuları kapsamlı şekilde tekrar edilir. Örnek uygulamalar üzerinden mevzuat yorumları ve denetim süreçleri yeniden değerlendirilir. | Örnek olay analizleri ve konu tekrarı çalışmaları. | |
| 9 | Betonun bileşenleri, üretim süreçleri ve beton sınıfları incelenir. Beton dayanım sınıflarının yapı tasarımındaki önemi açıklanır. Taze ve sertleşmiş beton özellikleri değerlendirilir. Beton üretimi, taşınması, yerleştirilmesi ve kür işlemlerinin denetimi ele alınır. Yapı denetim sürecinde beton kalitesinin kontrol yöntemleri incelenir. | Beton sınıflarının ve teknik özelliklerinin incelenmesi. | |
| 10 | Betondan numune alma esasları, numune hazırlama yöntemleri ve laboratuvar deneyleri incelenir. Basınç dayanımı deneyleri, tahribatsız test yöntemleri ve kalite kontrol uygulamaları açıklanır. Beton katkıları ve kimyasal katkı maddelerinin beton performansına etkileri değerlendirilir. Yapı denetiminde beton deney raporlarının yorumlanması ele alınır. | Beton deney raporlarının incelenmesi ve yorumlanması. | |
| 11 | Yapı çeliğinin mekanik özellikleri, üretim yöntemleri ve kullanım alanları incelenir. Yapı çeliği standartları, kalite kontrol süreçleri ve uygunluk değerlendirmeleri açıklanır. Çelik numune alma yöntemleri, çekme deneyleri ve laboratuvar testleri ele alınır. Çelik yapı elemanlarının denetim esasları değerlendirilir. | Çelik deney sonuçlarının değerlendirilmesi. | |
| 12 | Yapı sektöründe kullanılan malzeme türleri ve kullanım alanları incelenir. Duvar malzemeleri, yalıtım malzemeleri, ahşap ürünler, kompozit malzemeler ve kaplama ürünleri değerlendirilir. Malzeme seçim kriterleri, dayanıklılık, sürdürülebilirlik ve kalite gereksinimleri açıklanır. Yapı denetim sürecinde malzeme uygunluk kontrolleri ele alınır. | Farklı yapı malzemelerinin teknik özelliklerinin karşılaştırılması. | |
| 13 | İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı ayrıntılı olarak incelenir. Şantiye ortamlarında karşılaşılan tehlikeler, risk değerlendirme yöntemleri ve koruyucu önlemler açıklanır. Kişisel koruyucu donanımlar, yüksekte çalışma kuralları, elektrik güvenliği ve acil durum planları değerlendirilir. Yapı denetim faaliyetlerinde iş güvenliği kontrollerinin önemi vurgulanır. | Şantiye güvenliği örneklerinin incelenmesi ve risk analizi çalışmaları. | |
| 14 | Çalışan sağlığının korunmasına yönelik uygulamalar incelenir. Meslek hastalıkları, iş kazalarının nedenleri ve önlenmesine yönelik yöntemler değerlendirilir. Şantiyelerde sağlık, hijyen ve çalışma koşulları ile ilgili mevzuat açıklanır. Dönem boyunca işlenen yapı denetimi, malzeme kontrolü ve iş güvenliği konuları bütüncül olarak değerlendirilerek genel tekrar yapılır. | İş kazası örneklerinin incelenmesi, dönem değerlendirmesi ve genel tekrar. | |
| 15 | Final sınavı |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Yapı Denetimi El Kitabı, Gündüz ÖZIŞIK, Birsen Yayınevi. Yürürlükteki İmar Kanunu ve Yönetmeliği, Yapı denetimi uygulama yönetmeliği, Yapı malzemeleri yönetmeliği, Yapı malzemeleri yönetmeliği
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 2 | 28 |
| Takım/Grup Çalışması | 2 | 4 | 8 |
| Alan Gezisi | 4 | 3 | 12 |
| Ev Ödevi | 4 | 5 | 20 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 70 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | |||||
| ÖÇ 2 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | |||||
| ÖÇ 3 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | |||||
| ÖÇ 4 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | |||||
| ÖÇ 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek