GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| MYİNŞ2021 | PREFABRİK YAPILAR | Seçmeli Ders Grubu | 2 | 3 | 3,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, öğrencilerin prefabrik yapı sistemlerini ve bu sistemlerde kullanılan taşıyıcı ve taşıyıcı olmayan yapı elemanlarını tanıyabilmesini sağlamaktır. Öğrencilerin, prefabrik yapıların üretim, taşıma ve montaj süreçlerini mühendislik bakış açısıyla değerlendirebilmesi ve bu süreçlere ait temel tasarım prensiplerini öğrenmesi hedeflenmektedir. Ayrıca prefabrik yapıların detay çözümlemeleri, birleşim noktaları ve montaj detay çizim ilkelerinin uygulanması öğretilerek, öğrencilerin sahada uygulanabilir teknik çizim ve proje okuma becerisi kazanması amaçlanmaktadır. Ders kapsamında hem ahşap hem de çelik prefabrik yapı sistemleri ele alınarak, farklı malzemelere göre prefabrikasyon yaklaşımının değişimi incelenir.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi Görevlileri
Dr. Öğr. Üyesi Fırat KIPÇAK
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Öğrenci, ahşap prefabrik yapı sistemlerinin taşıyıcı ve taşıyıcı olmayan elemanlarını tanıyabilecek, bu sistemlerde kullanılan panel, çerçeve ve modüler yapı elemanlarının malzeme özelliklerini (yoğunluk, dayanım, nem etkisi, bağlantı davranışı) anlayabilecek ve ahşap prefabrik yapıların detay çözümlerini mühendislik açısından yorumlayabilecektir. |
| 2 | Öğrenci, çelik prefabrik yapı sistemlerinin üretim ve montaj sürecine ait temel elemanları tanıyabilecek, kullanılan çelik profillerin (I, H, U, kutu profiller vb.) özelliklerini ve bağlantı davranışlarını analiz edebilecek ve çelik prefabrik yapıların detaylandırma ilkelerini mühendislik standartlarına göre değerlendirebilecektir. |
| 3 | Öğrenci, betonarme prefabrik yapı elemanlarını (kolon, kiriş, panel ve döşeme elemanları) tanıyabilecek, bu elemanların üretim, taşıma ve montaj süreçlerindeki davranışlarını anlayabilecek ve prefabrik betonarme sistemlerdeki birleşim detaylarını yapısal güvenlik açısından değerlendirebilecektir. |
| 4 | Öğrenci, ahşap ve çelik prefabrik yapı sistemlerine ait montaj detaylarını anlayarak, bu sistemlerdeki birleşim noktalarını teknik çizim prensiplerine uygun şekilde yorumlayabilecek ve proje sunumlarında detay çözümleme, montaj sıralaması ve yapı bileşenleri arasındaki yük aktarımını açıklayarak profesyonel düzeyde sunum yapabilecektir. |
| 5 | Öğrenci, betonarme prefabrik yapı sistemlerinin montaj detaylarını analiz edebilecek, panel ve eleman birleşimlerinde oluşan yük aktarım mekanizmalarını değerlendirebilecek ve prefabrik betonarme sistemlere ait proje çizimlerini ve sunumlarını mühendislik yaklaşımıyla hazırlayabilecektir. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Ders kapsamında prefabrik yapı sistemlerinin temel prensipleri, üretim yöntemleri ve şantiye uygulama süreçleri detaylı olarak ele alınır. Prefabrikasyonun yapı endüstrisindeki yeri, hız, kalite kontrolü ve maliyet avantajları açısından değerlendirilir. Ahşap prefabrik yapılar incelenerek, taşıyıcı sistem davranışı, modüler yapı elemanları ve bağlantı detayları açıklanır. Ahşap prefabrik sistemlerde kullanılan panel sistemler, çerçeve sistemler ve modüler üniteler mühendislik açısından değerlendirilir. Çelik prefabrik yapılar kapsamında ise çelik taşıyıcı sistemler, fabrikada üretim süreçleri, sahada montaj teknikleri ve bağlantı detayları incelenir. Bulonlu ve kaynaklı birleşimlerin prefabrik sistemlerdeki kullanımı açıklanır. Ayrıca prefabrik yapıların montaj süreçleri, taşıma lojistiği ve sahada kurulum aşamaları detaylandırılır. Montaj sırasında ortaya çıkan geometrik toleranslar, birleşim doğruluğu ve saha kontrol yöntemleri ele alınır. Dersin devamında montaj detay çizim ilkeleri öğretilir. Prefabrik yapı elemanlarının teknik çizimlerde gösterimi, bağlantı detaylarının ölçeklendirilmesi ve standart çizim kuralları uygulanır. Öğrencilerin proje okuma ve detay çözümleme becerileri geliştirilir.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Ahşap prefabrik yapı sistemlerinin temel bileşenleri tanıtılır. Taşıyıcı çerçeve elemanları, duvar panelleri, döşeme ve çatı sistemleri gibi yapı elemanlarının işlevleri açıklanır. Ahşap malzemenin prefabrik yapılardaki davranışı, dayanım özellikleri ve çevresel etkiler karşısındaki performansı mühendislik bakış açısıyla değerlendirilir. | Ahşap prefabrik elemanların şematik gösterimi yapılır. | |
| 2 | Modüler sistem yaklaşımıyla ahşap prefabrik yapıların mimari tasarım prensipleri ele alınır. Modül koordinasyonu, standart eleman kullanımı ve tekrar eden yapı birimleri açıklanır. Birleşim detaylarının yapısal sürekliliğe ve montaj hızına etkisi değerlendirilir. | Modüler sistem üzerinde basit plan çözümlemeleri yapılır. | |
| 3 | Ahşap prefabrik yapıların montaj süreçleri detaylandırılır. Şantiye hazırlığı, elemanların taşınması, vinçle yerleştirme ve birleşim sırası açıklanır. Yalıtım sistemlerinin (ısı, ses ve su yalıtımı) prefabrik yapılardaki önemi ve uygulama yöntemleri değerlendirilir. | Montaj aşamaları akış diyagramı ile gösterilir. | |
| 4 | Ahşap prefabrik yapı elemanlarının sınıflandırılması yapılır. Panel sistemler, çerçeve sistemler ve modüler hacim elemanları tanıtılır. Elemanların taşıyıcı sistem içindeki görevleri ve yük aktarım mekanizmaları açıklanır. | Eleman türleri karşılaştırmalı olarak çizilir. | |
| 5 | Çelik prefabrik yapı elemanlarına giriş yapılır. Çelik taşıyıcı sistemler, kolon-kiriş elemanları ve panel sistemler tanıtılır. Çelik malzemenin prefabrikasyon sürecindeki avantajları (hızlı üretim, yüksek taşıma kapasitesi, standartlaşma) açıklanır. | Çelik prefabrik elemanların şematik gösterimi yapılır. | |
| 6 | Modüler sisteme göre mimari detay çizim ilkeleri ele alınır. Plan, kesit ve detay çizimlerinde modül uyumu, ölçülendirme ve standartlaştırma prensipleri açıklanır. Prefabrik elemanların çizimlerde temsil edilme yöntemleri değerlendirilir. | Basit modüler plan ve kesit çizimleri yapılır. | |
| 7 | Modüler sistemlere göre detay çözümleme teknikleri geliştirilir. Birleşim noktalarının çizim gösterimi, montaj sıralaması ve yapı bileşenlerinin teknik çizim standartlarına uygunluğu açıklanır. | Detay çizim örnekleri hazırlanır. | |
| 8 | 1–7. haftalarda işlenen konular kapsamlı şekilde tekrar edilir. Ahşap prefabrik yapı sistemleri, çelik prefabrik sistemlere giriş, modüler tasarım prensipleri ve montaj süreçleri bütüncül olarak değerlendirilir. Öğrencilerin özellikle şu konularda bilgisi pekiştirilir: prefabrik eleman türleri, modüler sistem mantığı, montaj sırası, yalıtım sistemleri ve detay çizim kuralları. Örnek sorular ve çizim uygulamaları ile sınav öncesi hazırlık yapılır. Dersin sonunda ara sınav uygulanarak teorik bilgi ve uygulama becerisi ölçülür. | Genel tekrar çizimleri ve örnek detay çözümlemeleri yapılır. | |
| 9 | Çelik prefabrik yapı sistemleri çeşitleri ele alınır. Portal çerçeve sistemler, kafes sistemler ve modüler çelik yapılar tanıtılır. Bu sistemlerin kullanım alanları, yük taşıma davranışları ve prefabrik üretime uygunlukları açıklanır. | Sistem tipleri karşılaştırmalı olarak incelenir. | |
| 10 | Çelik yapı elemanlarının birleşim detayları detaylı şekilde ele alınır. Bulonlu ve kaynaklı bağlantıların prefabrik sistemlerdeki kullanımı açıklanır. Bağlantı noktalarında yük aktarımı, montaj toleransları ve sahada birleştirme teknikleri değerlendirilir. | Bağlantı detay çizimleri yapılır. | |
| 11 | Çelik prefabrik yapılarda montaj ilkeleri detaylı olarak ele alınır. Şantiye organizasyonu, elemanların sahaya sevkiyatı, vinç ile kaldırma planlaması ve montaj sıralamasının yapısal güvenliğe etkisi açıklanır. Montaj sırasında geçici stabilite kavramı, rijitlik kazanımı tamamlanmadan önce sistemin güvenliği açısından kritik bir konu olarak değerlendirilir. Bağlantı noktalarının sahada birleştirilmesi sırasında oluşabilecek tolerans farkları, hizalama problemleri ve çözüm yöntemleri mühendislik açısından incelenir. Ayrıca montaj güvenliği, iş sırası planlaması ve prefabrik sistemlerde hız–doğruluk dengesi detaylandırılır. | Çelik prefabrik bir sistem için montaj sırası diyagramı hazırlanır ve kritik bağlantı noktaları işaretlenir. | |
| 12 | Temel birleşim detayları ve yalıtım sistemleri birlikte ele alınarak prefabrik yapıların bütüncül performansı değerlendirilir. Temel–üst yapı birleşimlerinde yük aktarımı, ankraj sistemleri ve oturma davranışı açıklanır. Isı, su ve ses yalıtımı sistemlerinin yapı kabuğu içerisindeki konumu detaylandırılır. Özellikle birleşim noktalarında oluşan ısı köprüleri, nem transferi ve hava sızdırmazlığı problemleri mühendislik açısından incelenir. Bu problemlere karşı geliştirilen çözüm detayları (membranlar, yalıtım katmanları ve bağlantı contaları) açıklanır. | Temel–duvar birleşim detayı yalıtım katmanlarıyla birlikte çizilir. | |
| 13 | Prefabrik yapılarda kullanılan yalıtım malzemeleri detaylı olarak incelenir. Isı yalıtım malzemeleri (taş yünü, EPS, XPS vb.), su yalıtım membranları ve buhar kesiciler tanıtılır. Bu malzemelerin prefabrik sistemlerdeki uygulama yöntemleri ve performans kriterleri açıklanır. Katmanlı yapı sistemlerinde yalıtımın sürekliliği, birleşim noktalarında kesintiye uğramaması için alınan tasarım önlemleri değerlendirilir. Ayrıca montaj sırasında yalıtımın zarar görmemesi için uygulama teknikleri ve saha kontrol yöntemleri ele alınır. | Çok katmanlı duvar kesiti yalıtım detaylarıyla birlikte hazırlanır. | |
| 14 | Prefabrik yapılarda tesisat sistemlerinin (MEP: mekanik, elektrik, sıhhi tesisat) entegrasyonu ele alınır. Bu sistemlerin modüler yapı içine nasıl yerleştirildiği, prefabrik eleman üretim aşamasında tesisat boşluklarının nasıl planlandığı açıklanır. Tesisat sistemlerinin taşıyıcı elemanlara zarar vermeden yerleştirilmesi, yangın güvenliği ve servis boşlukları ile ilişkilendirilir. Ayrıca bakım-onarım kolaylığı ve erişilebilirlik kriterleri değerlendirilir. Prefabrik yapılarda tesisat koordinasyonu ile mimari ve statik sistem uyumu tartışılır. | Basit bir prefabrik yapı için tesisat şeması ve yerleşim detayları hazırlanır. | |
| 15 | Final Sınavı |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Yapı bilgisi I, Haydar TAYMAZ Yapı bilgisi III, Haydar TAYMAZ
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 2 | 28 |
| Alan Gezisi | 4 | 5 | 20 |
| Proje Hazırlama | 2 | 10 | 20 |
| Ev Ödevi | 3 | 3 | 9 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 79 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | |||||
| ÖÇ 2 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | |||||
| ÖÇ 3 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | |||||
| ÖÇ 4 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | |||||
| ÖÇ 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek